آب محدودیت اصلی بخش کشاورزی است
شیخی آب را بزرگترین محدودیت بخش کشاورزی دانست و گفت: بخش کشاورزی، بهره برداران و بازار محصولات آن با محدودیت های زیادی مواجه هستند.
وی افزود: پس از بحث آب دانش کم و خرد بودن اراضی نیز از محدودیت های بزرگ این بخش به شمار می روند.
این اقتصاد دان تصریح کرد: این بخش تا مرحله مصرف نهایی کالا با مشکلات و محدودیت های فراوان در گیر است.
وی عدم بلوغ یک بازار متشکل، برای مواجه عینی، علمی، شفاف و دو طرفه را از دیگر مشکلات این بخش دانست و گفت: بازار کنونی این بخش دارای نواقصی است.
شیخی تصریح کرد: بخش کشاورزی فاقد تشکل های پیشرفته در عرضه کالا است. از سوی دیگر بهره برداران نیز عمدتاً خرده پا بوده و متقاضیان نیز تشکل های تجاری صنعتی پیشرفته ای در مقیاس بزرگ ندارند، لذا خریداران نیز عمدتاً بصورت متشتت در بازار حضور پیدا می کنند.
این اقتصاد دان خاطر نشان ساخت: قدرت غالب در نظام توزیع پس از برداشت به دست عواملی غیر از بهره برداران بخش کشاورزی است.
وی گفت: تفرق در نظام توزیع مشکل فصلی بودن عرضه محصولات را مضاعف کرده و بهره برداران توانایی لازم را برای سرمایه گذاری و دسترسی به ابزار های تنظیم زمانی و مکانی تولید و عرضه مانند ظرفیت های ذخیره سازی ندارند.
نظام منظمی برای قیمت گذاری وجود ندارد
شیخی با اشاره به عدم وجود برنامه منظم برای قیمت گذاری اظهار داشت: به دلیل برنامه راهبردی امنیت غذایی، نظام کنترلی قیمت و مقدار در بازار توسط دولت حاکم است بنابراین برنامه منسجمی تاکنون برای تفکیک نظام حمایت تولید کننده از مصرف کننده ارایه نشده است.
وی افزود: برخی از بنگاه ها و نهاد های رسمی(مانند سازمان میادین شهرداری) و غیر دولتی درگیر درفرایند« از تولید نهاده تا مصرف ستاده در خانواده » نقش لازم را در شفاف سازی و تشکیل بازار انجام نمی دهند.
بورس کالا بسیاری از نواقص را بر طرف می کند
این اقتصاد دان بورس کالای کشاورزی را عامل موثری در رفع نواقص بازار کشاورزی دانست و گفت: به نظر می رسد دلیل اصلی عدم موفقیت در بازار بورس غفلت در تشکیل این نوع بازارها باشد.
وی افزود: عدم رعایت اصل لزوم راه اندازی تدریجی، ضرورت فرهنگ سازی اجتماعی و اقتصادی قبلی در بین بهره بردارن و متقاضیان، عدم رعایت اصل ضرورت نهادسازی برای حضور در ساختار جدید نظام تقاطعی عرضه و تقاضا و شکل گیری فضای جدید برای مواجه و شکل گیری قیمت و مقدار تعادلی به شکل تدریجی است.
شیخی اظهار داشت: اگر این هدف به شکل تدریجی تواماً در مراحل اولیه در بازار سایر کالاها پیاده می شد، مشکل کمبود مراجعه و بهره وری پایین و تعطیلی بازار اختصاصی پیش نمی آمد.
وی تشکیل بازار بورس کالا را عاملی برای غلبه بر مشکلات عدم بلوغ بازار دانست و گفت: با ایجاد بازار بورس می توان کانون و مرجع مهمی برای شکل گیری قیمت های واقعی به وجود آورد.
این اقتصاد دان بر ایجاد محل مطمئنی برای عرضه محصولات تاکید کرد و افزود: این روند مانع بزرگی برای تبانی و انحصار در دو طرف عرضه و تقاضا بویژه در طرف تقاضا از سوی بنک داران و سلف خران به وجود می آورد.
وی افزود: با ایجاد عوامل جدید که به عنوان واسطه ذخیره سازی را عهده دار خواهند بود، می توان بر مشکلات خرده پا بودن عرضه کننده و تقاضا کننده غلبه کرد. بازار بورس محل تجمع و فعالیت مجاز این اعضا خواهد بود.
شیخی به جذب تشکل های تعاونی در بازار به ویژه با ایفای نقش تنظیم کننده و ذخیره ساز اشاره کرد و گفت: می توان بسیاری از عوامل خرده پا را تبدیل به یک بنگاه بزرگ عرضه کرده و با هویت بورس باز معرفی کرد.
وی گفت: با وجود این عوامل کار ساز بازار، مشکل فصلی بودن عرضه و تقاضا حل شده و به علاوه بخش زیادی از ضایعات در مراحل و فرآیند بازار یابی بر طرف می شود.
این اقتصاد دان افزود: از سوی دیگر دست بسیاری از واسطه ها از بازار قطع شده و فاصله حاشیه سود در بخش خرده و عمده فروشی با تولید کم خواهد شد.
وی تاکید کرد: با این روش ارزش افزوده محصولات نصیب کشاورزان شده و مازاد کالا نخواهیم داشت.
با تعریف بازار بورس، آتیه نظام سرمایه گذاری در بخش کشاورزی آسان می شود
شیخی بازار بورس را عاملی برای تامین آتیه بخش کشاورزی دانست و اظهار داشت: با شکل گیری بورس کشاورزی، مقدمات خوبی برای اصلاح نظام قیمت گذاری در سایر بازار ها بوجود آمده و عامل مهمی در پر کردن خلاء های بازار سنتی و مانع مهمی در جلوگیری به اجحاف به بهره برداران خواهد بود.
وی تاکید کرد: این بازار مرجع خوبی برای مطالعات و تحقیقات اقتصادی بازار خواهد بود و می توان در این بازار سری های زمانی گران سنگی تهیه کرد.
شیخی گفت: با شکل گیری این بازار و تشکل های مرتبط انگیزه های خوبی برای اصلاح نظام تولید در جهت تولید محصولات سالم، طیب و تجمیع اراضی به منظور وصول به تولید حداکثر وهزینه کمتر بوجود می آید.
