صبح دومین روز ماه مبارک رمضان، فروشگاه بزرگ زنجیرهای در خیابان امام خمینی تهران، حال و هوایی متفاوت داشت؛ صفهای فشرده، چرخهای خرید نیمهپر و نگاههایی که بیش از آنکه به تنوع کالا خیره باشد، به برچسب قیمتها دوخته شده بود.
ازدحام جمعیت بهوضوح بیشتر از روزهای عادی بود. نخستین تعطیلی ماه رمضان، بسیاری از خانوادهها را برای تأمین مایحتاج این ماه راهی بازار کرده بود. صدای برخورد چرخها با کف سرامیکی فروشگاه و همهمه خریداران، فضای پرجنبوجوشی ایجاد کرده بود؛ بازاری زنده، اما محتاط.
برنج؛ صدرنشین سبد رمضان
در بخش برنج، قیمتها همچنان در صدر اقلام پرهزینه قرار دارد. برنج ۱۰ کیلویی فجر سه میلیون و ۷۴۰ هزار تومان عرضه میشود. برنج ۱۰ کیلویی هندی شرکت بازرگانی دولتی یک میلیون و ۶۱۳ هزار و ۴۰۰ تومان و نمونه مشابه ۱۰ کیلویی هندی ایران گارمنت یک میلیون و ۶۱۳ هزار تومان قیمتگذاری شده است. برنج ۱۰ کیلویی عنبر بو نیز سه میلیون و ۴۱۰ هزار تومان به فروش میرسد.
برخی خریداران مقابل قفسهها مکثی طولانی دارند؛ مقایسه میکنند، حساب و کتاب میکنند و گاهی بیآنکه بردارند، عبور میکنند. یکی از مشتریان میگوید: «قبلاً راحتتر برمیداشتیم، حالا باید سبک و سنگین کنیم.»
روغن؛ از شایعه کمبود تا وفور در قفسهها
در حالی که طی روزهای گذشته خبرهایی درباره عرضه نشدن روغن مطرح شده بود، مشاهدات میدانی خبرنگار فارس نشان میدهد روغن در این فروشگاه به وفور یافت میشود. روغن حلب ۵ کیلویی نیمه جامد یک میلیون و ۸۰۱ هزار و ۱۰۰ تومان و روغن مایع ۸۱۰ گرمی آفتابگردان ۲۱۷ هزار تومان قیمت دارد.
قفسههای روغن پُر است؛ بیهیچ نشانی از کمبود. یکی از کارکنان فروشگاه میگوید: «بار بهموقع رسیده و فعلاً مشکلی در تأمین نداریم.» این وفور، نقطه روشن بازار امروز بود؛ نشانهای از ثبات در عرضه، هرچند نه در قیمت.
خرما و چای؛ پای ثابت سفره افطار
رمضان بدون خرما معنا ندارد. خرمای کبکاب سبدیس با ۹ درصد تخفیف، یک میلیون و ۶۴۰ هزار تومان قیمتگذاری شده و خرمای مضافتی تنظیم بازار کیلویی ۳۱۰ هزار تومان عرضه میشود.
در بخش چای نیز هر بسته چای خارجی ۵۰۲ هزار تومان قیمت دارد. اقلامی که مستقیماً با سفره افطار گره خوردهاند و کمتر خانوادهای میتواند از آن صرفنظر کند.
گوشت و تخممرغ؛ تنظیم بازار زیر ذرهبین
گوشت گوساله تنظیم بازار یک میلیون و ۳۹۰ هزار تومان و گوشت گوسفند یک میلیون و ۵۳۰ هزار تومان عرضه میشود. تخممرغ فله مزرعه نیز هر کیلو ۱۵۴ هزار و ۵۰۰ تومان قیمت دارد.
در مقابل یخچالهای گوشت، توقف خریداران کوتاهتر از سایر بخشهاست؛ انتخاب سریعتر و گاه با حداقل میزان خرید. چرخهای خرید نشان میدهد خانوادهها بیش از گذشته به سمت مدیریت مصرف حرکت کردهاند.
کالابرگ؛ خرید کمتر با اعتبار ثابت
یکی از صحنههای قابل تأمل فروشگاه، صف خریداران با کالابرگ بود. فروش با کالابرگ در این فروشگاه انجام میشود و تعداد قابل توجهی از مشتریان از این شیوه خرید استفاده میکنند.
اما گلایه مشترک اغلب آنها این بود: «خریدمان آب رفته است.» به گفته این افراد، با وجود ثابت بودن مبلغ کالابرگ، افزایش قیمت کالاها باعث شده میزان اقلامی که میتوانند خریداری کنند نسبت به قبل کاهش یابد. یک خانم میانسال میگوید: «سال قبل با این اعتبار، چرخم پُرتر بود. حالا زودتر تمام میشود.»
بازار رمضان؛ وفور در عرضه، فشار در تقاضا
آنچه در دومین روز ماه رمضان در این فروشگاه بزرگ مشاهده شد، تصویر بازاری با عرضه فراوان و بدون کمبود محسوس کالاهای اساسی است. از برنج و روغن گرفته تا گوشت و خرما، قفسهها پُر و دسترسی آسان است.
اما در سوی دیگر، قیمتها سنگینتر از توان برخی سبدهای خرید حرکت میکند. جمعیت زیاد، حال و هوای رمضانی و تلاش برای تأمین مایحتاج این ماه، شور خرید را بالا برده، اما احتیاط در انتخابها بیش از هر زمان دیگری به چشم میخورد.
بازار تهران در دومین روز رمضان، نه با کمبود کالا که با چالش قدرت خرید روایت میشود؛ روایتی از قفسههای پُر و چرخهای حسابشده.