دوشنبه / ۳۰ خرداد ۱۴۰۱ / ۱۱:۳۲
سرویس : اقتصاد
کد خبر : ۱۰۹۸۳۴
گزارشگر : ۳۵۱۶
سرویس اقتصاد

مزیت ایران برای صادرات 65 درصد محصولات تولیدی صنایع غذایی در کشور

صنعت غذا و صنعت بسته بندی، همواره یکی از نیازهای اساسی هر کشوری به شمار می روند. این صنعت که روزانه در حال تکامل اســت، یکی از پول ســازترین صنایعی اســت که دولت ها می توانند با صرف حداقل هزینه و تأمین کمترین مواد اولیه، سود دهی و اشتغالزایی چشم گیری از این راه به دســت آورند. چنانچه از همه توان نصب شــده در کارخانجات صنایع غذایی کشور استفاده شود حدود ۶۰ تا ۶۵ درصد تولیدات باید صادر شود. در حال حاضر ۳۵ درصد از ظرفیت تولید در بخش صنایع غذایی ایران جواب گوی نیاز کل جمعیت کشــور است .

 در حال حاضر ۳۵ درصد از ظرفیت تولید در بخش صنایع غذایی ایران جواب گوی نیاز کل جمعیت کشــور است و بقیه را باید برای صادرات به کار گرفت.

 

بالاتکلیفی در صادرات
بســیاری از فعالان اقتصادی در صنعت غــذا در مقوله صادرات و ســازوکارهای آن بلاتکلیف هســتند. برخی از محصولات در پروســه صادرات اکنون توجیه اقتصــادی دارد که دلیل آن به قیمت ارز بازمی گردد. در این میان، برای مرغدارها هم ســودآورتر اســت که مرغشــان را صادر کنند.

 

حمایت از بنگاههای کوچک و اشتغال
صنایع غذایی هم بنگاههای کوچک را حمایت میکند و با کمترین میزان سرمایه گذاری قابل توســعه و اشتغالزایی قابل رشــد اســت و هم با کمترین تاثیر از تحولات بازار جهانی و تحریم مواجه اســت و محدودیتها نمی تواند مانند صنعت نفت و بانکداری و خودرو دچار مشکل شود و لذا این صنعت اســتراتژیک می تواند ضمن امنیت و توسعه پایدار، کشور را در مقابل تهدیدها و محدودیتها حفظ کند.

 

صنایع غذایی اشــتغال و درآمد و گردش مالی گستردهای در کشور ایجاد کرده و از روستاها تا شهرهای کوچک و قطبهای گردشگری و شهرهای بزرگ را تحت تأثیر قرار داده است. به همان اندازه ای که مردم نان مصرف می کنند روغن، رب گوجهفرنگی، تن ماهی، مربا و ترشی، بستنی و بیســکویت و... نیز مصرف می کنند و این محصولات مجموع های از کالا بوده که از موارد تکرار شونده سبد خانوار اســت و به همین راحتی نیز از پا نمیافتد و این مسأله در بسیاری از صنایع دیگر وجود ندارد، چون عمده مواداولیه و کالاهای بســته بندی آنها ممکن است وارداتی بوده و تغییرات نرخ ارز و شــرایط اقتصادی به شــدت آنها را وادار می کند که تغییراتی در اندازه تولید ایجاد کنند، اما از آنجایی که عمده صنایع تبدیلی کشورمان از مواد داخلی در ساماندهی محصول خود استفاده می کنند، سهم مهمی در اشتغال حوزه کشــاورزی دارند که اگر این صنایع نباشد، آن اشــتغال از بین می رود.نرخ رشد مؤثر کشاورزی در چند سال گذشــته را تجربه کرده است. بی تردید آن قسمت ناشــی از مصرف پایدارتر و حرفه ای تر اســت که در صنایع تبدیلی به وجود
آمده است. بنابراین صنایع تبدیلی به عنوان یک مرکز کل ارزش توانسته ظرفیتهای مناسبتری در کشاورزی به کار گیرد و در واقع قسمت مهمی از افزایش مقدار کشاورزی ایران ناشی از همان توسعه صنایع تبدیلی است.

 

از طرف دیگر نیز، توانســته ظرفیت خرده فروشی را در کشور توسعه دهد و حتی فروشگاههای بزرگ و هایپرمارکتها که امروز فعالیت می کنند، قسمت عمده ای از کالاهای تولیدی داخلی که استفاده می کنند و در قفسه ها موجود اســت، تولید صنایع تبدیلی کشور در فرم ها و شکلهای مختلف اســت و خوشبختانه حتی اگر ظرفیت واردات هم وجود داشــته باشد، در اغلب کالاها و محصولات مزیتی برای واردات وجود ندارد.

 

سهم بالای صنایع غذایی در تأمین نیاز داخلی
تولیدات محصولات غذایی سهم بســیار زیاد از نیاز بازار داخلی را تامین میکند و حتی سهم عمده ای در تأمین نیاز بازارهای کشــورهای همســایه دارد. در حوزه مجموعه صنایع کنسرو در ایران که شامل غذاهای کنسروشــده، بسته بندی شده، چاشنی ها، نوشیدنی ها، رب گوجه فرنگی، تن ماهی، کنسروهای مختلف خوراکی و... است، در همه فروشگاهها حتی فروشگاههای لوکس،ً  عمده این محصولات از تولیدکنندگان داخلیً  اغلب این محصولات کاملا ایرانی هستند و تقریبا تأمین می شوند.

 

ظرفیت بزرگ تولیدی در ایران در سالهای گذشته به وجود آمده است. در استانهای مختلف و حتی شهرســتان ً ها نیز این موضوع توســعه یافته و بازار کاملا اشباع اســت. در این حوزه ها، محصولاتی که مواد اولیه داخلــی دارند و حتی می توان گفت که ۱۰۰درصــد از بازار در اختیار تولیدکنندگان ایرانی است، مگر اینکه مواد اولیه خارجی داشته باشند. تنها محصولاتی که تولید در ایران ندارند وارد میشود مانند آناناس و ذرت و... برای مثال کنسرو ذرت شــیرین در خارج از ایران تولید شده چون ماده اولیه آن ایرانی نیست البته همان کنسرو هم مواد اولیه اش وارد ایران شده و بســته بندی می شود، اما ممکن است که نمونه خارجی آن را نیز در بازار موجود باشد.

 

سهم کل صنایع غذایی و محصولات کشــاورزی در اقتصاد کشور بیشتر از آن چیزی است که به صورت رسمی اعلام می شود، چرا که قسمت عمده ای از فعالیتهای کشاورزی هنوز به صورت رسمی ثبت و ضبط دقیقی ندارد و از طرف دیگر، قســمت عمده ای از فعالیتهای خرده فروشی صنایع غذایی نیز هنوز در چارچوبهای رسمی انجام نمی شود.

 

 همکاریهای منطقه ای
پیمانهای منطقه ای و قرارداد با کشورهای منطقه نیز می تواند به توسعه صنایع غذایی کمک کند و از جمله همکاری با اوراســیا، پیمان اکو، همکاری با عراق و افغانستان و روسیه و ترکیه و کردستان عراق و... نیز به رشد صنایع غذایی کمک کرده است. کاهــش تعرفه ها و نرخ حمل و نقل و تســهیلات مختلف می تواند ضمن ایجــاد امنیت پایدار غذایی در منطقه به صنایع غذایی ایران کمک کند.

 

صنعت ماکارونی، شــیرینی و شکلات، کنسروها و... صنایعی هســتند که در سالهای اخیر ضمن تأمین نیــاز داخلی، نقش قابل توجهی در رشــد صــادرات و کاهش واردات داشــته اند.
 صنعت قند و شکر در ایران، نیز قدمتی حدود ۱۲۰ ســاله دارد و حتی قدیمیتر از صنعت نفت اســت. این طول عمر باعث پدید آمدن برخی مزیتها شده که در شــرایط امروز اقتصاد کشور کارساز است. یکی از بارزترین مزیتها این اســت که صنعت قند و شکر از نظر تکنولوژی تولید، وابستگی به سایر کشورها ندارد و دارای مهندسانی بســیار مجرب است. این موضوع باعث شده بسیاری از کارخانه های قند و شکر ایرانی، به دلیل دانش بالایی که در این سالها کسب کرده اند، حتی برخی از ماشین آلات موردنیاز کارخانه را هم بسازند. اما در کنار برشمردن این مزیت، باید به ظهور برخی چالشها اشاره کرد که به واسطه اعمال تحریمها شکل گرفته است. فعالان صنعت قند و شکر معتقدند، قطعات یدکی و حســاس این صنعت نیازمند به روزرسانی است و نمیتوان از این پارامتر چشم پوشی کرد. این موضوع ارتباط و همکاری دوسویه ایران با کشورهایی را که از لحاظ تکنولوژی و تأمین قطعات یدکی پیشرفته هستند به یک الزام تبدیل کرده است.

 

قیمتگذاری دستوری
قیمتگذاری دســتوری با هدف کنترل قیمت مواد غذایی باعث شــده که در اندازه و کیفیت محصولات مشــکلاتی ایجاد کند. به عنوان مثال از کیفت و اندازه پنیر و بســتنی تا کنســروها کاهش یافته و بسته بندیها نیز این مشکل را آشکار کرده است.

 

بخشنامه های مانع ساز برای صادرات
گاهی بخشــنامه ها نیز باعث ممنوعیت و محدود شــدن صادرات خرما، هندوانه و سایر کالاها می شود از جمله ستاد تنظیم بازار که ارکان آن از مقامات وزارت صمت و وزارت جهادکشاورزی و سازمانهای ذیربط دیگر تشکیل شده اقدام به صدور دســتور العملی به گمرک ایران کرد و طی آن خواســتار اعمال ۳۰ درصد عوارض )جریمه( به صادرات همه نوع خرما شد.کنفدراسیون صادرات ایران، تشکل بالادستی حوزه صادرات با ارســال نامهای خواستار لغو دریافت عوارض از صادرات خرما شد. این در شرایطی اســت که قانون برنامه چهارم و پنجم توسعه و متعاقب آن، ماده ٣٧ قانون رفع موانع تولید، تصریح می کند که وضع عــوارض روی صادرات کالاها حتی به بهانه تنظیم بازار، ممنوع است و تنها دولت با رعایت شــروطی مشخص، طی مراحل قانونی و با مصوبه شورای اقتصاد، اجازه وضع عوارض را داشــته و مصوبات مرتبط با آن هم، سه ماه بعد از تصویب لازم االجرا خواهد بود.

 

خرید مرغ برای تنظیم ذخایر استراتژیک
ستاد تنظیم بازار مجوز خریداری گوشت مرغ با هدف تنظیم ذخایر استراتژیک را برای شرکت پشتیبانی امور دام صادر کرد. مشــکلات نقل و انتقال ارز در فرآیند تامین کالا از محل واردات مطرح شــده و اعضای ستاد تنظیم بازار تصمیمات لازم برای حل این مشکل را اتخاذ کردند.همچنین ستاد تنظیم بازار مجوز خریداری گوشت مرغ با هدف تنظیم ذخایر استراتژیک را برای شرکت پشتیبانی امور دام صادر کرد.ایران ســالانه ظرفیت صادرات بیش از ۱۰۰ هزارتن تخم مــرغ را دارد که یکی از مزیتهای نسبی بالا در کشور است.

 

الزامات رونق تولید موادغذایی
رونق تولید در صنایع مختلف یکی از مهمترین شعارهای اقتصادی سالجاری به شمار میرود. از اینرو، لازم است بســترهای لاززم برای افزایش رونق، در دستور کار تولیدکنندگان، همچنین دولت قرار گیرد. در این زمینه بخش خصوصی و دولت وظایف ســنگینی به دوش دارند. با توجه به اینکه طی یکسال اخیر فشار تحریم های یکجانبه از سوی آمریکا، اقتصاد کشور را با بحران جدی مواجه کرده اســت، بسیاری از تولیدکنندگان نتوانســتند به پیشبرد اهداف از قبل تعیین شده خود برسند.

 

برخی از تولیدکنندگان مواد غذایی که عمده مواد اولیه و بسته بندی خود را از خارج از کشور وارد می کنند، طی این مدت مشــکلات زیادی در زمینه تبادلات بانکی و نوسان نرخ ارز در بازار داشتند.

این موارد علاوه بر اینکه هزینه های گزافی را در صورتهای مالی این شــرکتها ایجاد کرد، باعث شــد کمبود مواد اولیه به یک چالش جدی بدل شــود. همچنین بســیاری از شرکتهای غذایی صادرات محور نیز در این مدت مشــکلاتی از این قبیل را تجربه کردند که مهمترین آنها معطوف به از دست دادن بازارهای هدف به دلیل تحریم های اقتصادی بود.
(دوشنبه ۳۰ خرداد ۱۴۰۱) ۱۱:۳۲

پست الکترونیک را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید


خبر 1

خبر برگزیده

بازار ارز

سرویس نمایشگاه و همایش‌ها