طرح توزیع شیر رایگان در مدارس کشور به سال ۷۹ برمیگردد که براساس آن، ۷۰ نوبت شیر در طول سال تحصیلی در میان دانشآموزان توزیع میشد و اجرای کامل این طرح از سال ۸۴ در مدارس کشور آغاز شد اما به مرور از میزان توزیع کاسته شد و در نهایت سال ۹۶ به دلیل کمبود منابع اعتباری، اجرای طرح متوقف شد.
طی سال های اخیر اجرای توزیع شیر رایگان مدارس به طور ناقص و ابتر اجرا شد به طوریکه تنها این طرح به مناطق محروم و خاص اختصاص یافت، درحالیکه تخصیص اعتبار به این حوزه به معنای هزینه نیست و از بسیاری از مشکلات پوکی استخوان و پوسیدگی دندان و ... جلوگیری می کند.
بنابر آمارهای اعلامی با نوسانات قیمت لبنیات، سرانه مصرف به کمتر از ۶۰ کیلو رسیده است که اجرای رایگان توزیع شیر مدارس علاوه بر فرهنگ مصرف لبنیات تا حدودی به سرانه مصرف هم کمک می کند.
محمدرضا باکری دبیر انجمن صنایع لبنی، با انتقاد از تداوم کاهش سرانه مصرف لبنیات به رغم رشد تولید شیرخام، گفت: دولت باید شیر مدارس را به عنوان یک ضرورت در برنامه هفتم لحاظ کند.
وی افزود: شیوهنامه فعلی توزیع شیر مدارس، پس از دو دهه نیاز به اصلاح دارد و حتی با اعتبار ۱۳.۶ همتی شیر رایگان، بدون اصلاح ساختار توزیع به اهداف سلامتمحور جامعه نخواهیم رسید.
دبیر انجمن صنایع لبنی نسبت به تداوم کاهش سرانه مصرف لبنیات در کشور ابراز نگرانی کرد و گفت: شیوهنامه فعلی توزیع شیر مدارس، نیاز به اصلاح دارد.
توزیع شیر مدرسه به الگوسازی مصرف کمک می کند
حسین چمنی مشاور انجمن صنایع لبنی گفت: طرح شیر مدارس در دنیا سابقه ۱۰۰ ساله دارد و در کشورهای توسعه یافته، در حال توسعه و کمتر برخوردار طرح توزیع شیر مدارس را اجرا می کنند.
به گفته وی، کودکان مهم ترین گروه شیر و فرآورده های آن هستند که بیشترین جذب کلسیم اتفاق می افتد، از این رو طرح توزیع شیر مدارس به همین خاطر مورد توجه قرار گرفته است و در کشورهای توسعه یافته در اروپای غربی و آمریکای شمالی توزیع شیر مدارس را به عنوان طرح های مهم مورد توجه قرار دادند.
چمنی ادامه داد: ۸ مهر ماه روز جهانی شیر مدارس در دنیا نامگذاری شده است، اما متاسفانه در قانون بودجه امسال اسم شیر مدرسه به طرح رایگان تغذیه دانش آموزی تغییر پیدا کرده که جای تعجب و گلایه مندی دارد که به چه علت نام این طرح بین المللی در قانون بودجه امسال تغییر یافته است.
مشاور انجمن صنایع لبنی با بیان اینکه طی چند سال اخیر طرح توزیع شیر مدرسه ناقص و ابتر اجرا شده است، افزود: با توجه به سرانه مصرف شیر در کشور ناشی از شرایط و بحران های اقتصادی کاهشی بوده است و تنها در دهه ۸۰ عزم جدی برای مصرف شیر شکل گرفت، اما متاسفانه بعد از آن شاهد کم توجهی به این موضوع بودیم و همواره در برنامه توسعه سرانه ۱۵۰ و ۱۶۰ کیلو ذکر شده است، اما متاسفانه به این اعداد نزدیک نشدیم و بالجبار بخش قابل توجهی از تولید شیر در قالب شیرخشک و فرآورده ها صادر می شود.
به گفته وی، بنابر آمار متوسط سرانه مصرف شیر مایع در ۲۷ کشور اتحادیه اروپا بالای ۲۶۰ کیلوست که در کشورما کمتر از ۷۰ کیلوست و این میزان یک چهارم مصرف کشورهای اروپایی است و یک دوم سرانه مصرف کل دنیاست و عوارض ناشی از این کمبود مصرف دامن گیر جامعه است به طوریکه آمارهای مرگ و میر ناشی از پوکی استخوان، پوکی استخوان، مشکلات لثه و دندان و سالمندی روبرو هستیم.
چمنی با بیان اینکه موضوع شیر متولی خاصی در کشور نداشته است، افزود: در برنامه های توسعه هیچ گاه از برنامه و سازمانی خواسته نشده که پاسخگو باشد از نقطه ابتدایی برنامه به چه برنامه ای رسیده اند و تنها به ذکر نامش بسنده شده و در خصوص شیرمدارس دیگر اسم این طرح بین المللی حذف شده است، درحالیکه انیستو تحقیقات تغذیه در جلسات به صراحت اعلام کرده که مخالف توزیع تغذیه به جای شیر مدارس است چراکه ارزش غذایی بیسکویت و نان جایگزین شیر نیست و سنین نوجوانان و دانش آموزان بدلیل آنکه بیشترین ذخیره سازی در این دوره می توانند انجام دهند، از این رو خیلی ضروری است که به این امر پرداخته شود.
مشاور انجمن صنایع لبنی با اشاره به توزیع ۷۰ نوبت شیر در طرح شیر مدرسه بیان کرد: با توزیع ۷۰ نوبت شیر ۲۰۰ سی سی مدرسه که معادل ۱۴ لیتر است، به نوعی الگوسازی برای دانش آموزان می کند تا شیر و لبنیات در سبد مصرفی حتی در بزرگسالی حفظ کنند.
وی ادامه داد: طرح توزیع شیر مدرسه بدلیل مشکلات اعتباری طی سال های اخیر اجرا نشد و جامعه هدف کوچک شد به طودیکه طرح توزیع شیر مدرسه که از سال ۷۹ به طور جدی آغاز شد و پیش دبستانی، دبستان، راهنمایی و دبیرستان حدود ۱۲ تا ۱۳ میلیون دانش آموز تحت پوشش این طرح بودند که متاسفانه در سال های بعد کاهش یافت و محدود به دبستان ها و بعد دبستان های مناطق محروم و حتی در برخی سال ها ۳۰ نوبت توزیع شد و سال گذشته کمتر از ۳۰ نوبت در دبستان های مناطق خاص بدلیل عدم تامین اعتبار اجرا شد و جای نگرانی است.
چمنی گفت: صنعت شیر کشور انعطاف پذیری و آمادگی را دارد تا این پروژه ملی با کمترین هزینه به اجرا در بیاید تا همواره شاخص سلامت ارتقای کودکان داشته باشیم.
توزیع شیر مدارس راه حلی برای ارتقای سرانه مصرف
علی احسان ظفری مدیر عامل اتحادیه تعاونی های لبنی گفت: مسئولان دولتی به دلایل مختلف از جمله عدم برنامه ریزی مناسب، تخصیص بودجه و عدم تعهد به قراردادهای خود به توزیع شیر مدارس امیدوار نیستند.
به گفته وی، توزیع شیر مدارس یکی از راهکارهای ارتقای سرانه مصرف است که متاسفانه در سال های اخیر توجهی به آن نشده است.
ظفری ادامه داد: اعتبارات توزیع شیر مدارس بسته به میزان دفعات و مقاطع تحصیلی و قیمت آن مقطع شیر خام است، از این رو برآورد دقیقی نمی توان داشت. گفتنی است ۱۳ میلیون دانش آموز در کشور داریم که میزان تعیین بودجه آن به عوامل متعددی از جمله تعداد دانش آموزان و تعداد دفعات توزیع بستگی دارد.
مدیر عامل اتحادیه تعاونی های لبنی گفت: با توزیع شیر مدارس، سرانه مصرف لبنیات را ۵ درصد افزایش می دهد.
شیر یک غذای کامل است که علاوه بر تاثیر مثبت بر سلامت و رشد جسمی دانش آموزان می تواند به افزایش توان و یادگیری آنها کمک کند، از این رو اعتبارات لازم برای اجرای این طرح بین المللی باید تخصیص یابد تا هزینه های درمان در آینده کاهش یابد.