منصور پوریان، رئیس شورای تامین دام کشور، با اشاره به روند رو به رشد پرورش گاومیش در کشور اظهار کرد: پس از شرایطی که اعمال شد، اکنون در وضعیت تولید، شاهد رشد تولید گاومیش در کشور هستیم و این رشد بهویژه در بخش پرواربندی و صدور پروانههای مربوط به پرورش این دام قابل مشاهده است. گاومیش در گذشته عمدتا به این صورت پرورش داده میشد که در رودخانهها، باتلاقها و نیزارها حضور داشته باشد، اما مدتی است که پرورش و پرواربندی آن به شکل جدیدی در حال توسعه است.
رئیس شورای تامین دام کشور ادامه داد: بیشترین بخش تولید گاومیش در استان خوزستان است، اما در استانهای دیگر نیز شاهد توسعه پرورش این دام هستیم و حتی در مناطقی که پیش از این سابقه چندانی در پرورش گاومیش نداشتند، اکنون این دام در دامداریها پرورش داده میشود.
پوریان با بیان اینکه گاومیش از نظر قابلیتهای تولید گوشت و شیر در رتبه مناسبی قرار دارد، گفت: گاومیش، حیوانی مقاوم در برابر بیماریها و همچنین شرایط گرمای شدید است، البته به همین دلیل لازم است همواره آب مورد نیاز آن تامین شود. با توجه به مشکلاتی که در بخش تولید گوساله داریم، گاومیش میتواند جایگاه مناسبی در تولید و حتی پرواربندی داشته باشد. یکی از مزیتهای آن نیز هزینه نسبتا پایینتر پرورش نسبت به گوساله است. گاومیش میتواند از برخی خوراکهایی که امکان استفاده از آنها برای سایر دامها وجود ندارد نیز استفاده کند و از تفالهها گرفته تا علوفههای موجود در کشور مانند یونجه، قابلیت تغذیه دارد و میتواند از این منابع برای تولید گوشت و شیر استفاده کند.
رئیس شورای تامین دام کشور با اشاره به افزایش جمعیت گاومیش در کشور اظهار کرد: این رشد در سال جاری کاملا قابل مشاهده است و اکنون جمعیت گاومیش در محدوده ۲۷۰ تا ۳۰۰ هزار رأس قرار دارد؛ در حالی که در گذشته این ارقام بسیار پایینتر بود. این ارقام نشان میدهد تولید گاومیش رشد پیدا کرده که امیدوارکننده است و میتوان گوشت استحصالی از این دام را نیز افزایش داد. پیش از این میزان گوشت استحصالی از گاومیش چندان به چشم نمیآمد، اما امسال میتوان گفت در محدوده ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار تن گوشت از گاومیش خواهیم داشت.
وی ادامه داد: با توجه به هزینه پایین پرورش گاومیش، مقاومت این دام و قابلیت آن برای پر کردن بخشی از خلأ ناشی از نبود گوساله، میتوان انتظار داشت شاهد رشد بیشتر تولید این گونه باشیم. اکنون در بخش پرواربندی، پرواربندیهای خوبی در حوزه گاومیش شکل گرفته که امیدوارکننده است.
افزایش سهم یونجه در سبد علوفهای کشور
پوریان در ادامه با اشاره به وضعیت تولید علوفه در کشور اظهار کرد: در بخش علوفه نیز شاهد رشد تولید یونجه هستیم. در گذشته سهم یونجه در سبد پروتئینی و علوفهای ما حدود ۱۳ درصد بود، اما اکنون این رقم به ۳۵ درصد رسیده است. بنابراین میتوان امیدوار بود که یونجه دوباره در بحث علوفههای داخلی بهعنوان یک علوفه مکمل و گونه علوفه پایه برای حیوانات، بهویژه در تولید گوشت و شیر و حتی تولید ماهی، مؤثر باشد. این ارقام نشان میدهد که این حوزه نیاز به حمایت دارد و باید از آن حمایت مناسبی صورت گیرد تا بتوانیم شاهد این باشیم که در بخش گوشت، بخشی از خلأها را با گونهها و حیوانات داخلی خودمان پر کنیم.
مدیریت مصرف آب در پرواربندی گاومیش
وی در پاسخ به این پرسش که با توجه به تفاوت شرایط نگهداری و تولید گاومیش با گوساله، در شرایط کمآبی امکان توسعه این نوع پرورش وجود دارد یا خیر، گفت: گاومیشهایی که به صورت پرواری نگهداری میشوند، در داخل مزرعه برای آنها حوضچه قرار داده شده و آب مورد نیازشان مدیریت میشود. برخی تولیدکنندگان از حوضچههایی که برای تولید ماهی استفاده میکنند نیز برای گاومیش بهره میبرند و گاومیش میتواند برای آبتنی از این حوضچهها استفاده کند. بنابراین اکنون تلاش میشود از آب موجود نهایت استفاده صورت گیرد و تولید خوبی نیز در این زمینه شکل گرفته است.
رئیس شورای تامین دام کشور افزود: انتظار ما این است که با این روشها بتوانیم هزینههای تولید را پایین بیاوریم و به هر شکلی تلاش بر این است که این هزینهها کاهش پیدا کند. آب مورد نیاز از طریق رودخانهها تأمین میشود.
پوریان درباره جمعیت فعلی گاومیش در کشور توضیح داد: اکنون جمعیت گاومیش در محدوده ۲۷۰ تا ۳۰۰ هزار رأس است و انتظار داریم زایشهای خوبی نیز انجام شود؛ چراکه یکی از پایههای زایش گاومیش در فصل پاییز است و این زایشها به جمعیت موجود اضافه خواهد شد. در استانهایی که پیش از این اصلا سابقه وجود گاومیش نداشتند نیز اکنون شاهد توسعه پرورش این دام هستیم. برای مثال در شیراز و بخشهایی از استان لرستان، گاومیش در دامداریها در حال پرورش و پرواربندی است و میتوان امیدوار بود این عدد و رقم افزایش پیدا کند.
رئیس شورای تامین دام کشور با تاکید بر قابلیتهای این دام گفت: گاومیش یک حیوان محلی با قابلیتهای بالای تولید گوشت و شیر است و میتواند با استفاده از علوفههای داخلی کشور که میزان تولید آنها نیز در حال افزایش است، پرورش داده شود. بنابراین امکان افزایش پرورش گاومیش وجود دارد و با توسعه آن میتوان هزینههای تولید را کاهش داد و گوشت را با قیمت نسبتاً مناسب به بازار عرضه کرد.
احتمال ثبات قیمت و حتی در بعضی روزها کاهش قیمت وجود دارد
پوریان در ادامه در واکنش به اظهارات انجمن واردکنندگان درخصوص ضرورت واردات گوشت برای کنترل قیمتها در پاییز، گفت: این موضوع مربوط به سبد گوشتهای منجمد است و ارتباطی با گوشت گرم ندارد. گوشت منجمد بازار خاص خود را دارد و نیاز است این سبد نیز به نوعی تأمین و تکمیل شود تا با کاهش سهم این بخش مواجه نشویم. سهم گوشت منجمد نیز به هر حال بر کل بازار تأثیرگذار است. با توجه به شاخصهای موجود و میزان دام موجود و مشخص بودن شرایط، احتمال افزایش قیمت بالا نیست و احتمال ثبات قیمت و حتی در بعضی روزها کاهش قیمت وجود دارد؛ چراکه میزان دام کشتاری نسبت به تقاضا بالاست. نیاز ماهانه کشور به دام سبک حدود ۹۰۰ هزار رأس است، اما در پاییز با توجه به آمارهای موجود، میزان دام کشتاری در حدود یک میلیون و ۲۵۰ تا یک میلیون و ۳۰۰ هزار رأس خواهد بود.
وی ادامه داد: در بخش دام سنگین نیز نیاز ماهانه کشور حدود ۴۵ هزار رأس است و با توجه به اضافه شدن جمعیت دامها، میتوان گفت در پاییز و با توجه به میزان کشتار، این رقم تا حدود ۵۵ هزار رأس در ماه نیز خواهد رسید.
در تولید شرایط خوبی داریم
رئیس شورای تأمین دام کشور تصریح کرد: بنابراین در بخش گوشت گرم و میزان دام کشتاری موجود، نوسان یا مشکلی نخواهیم داشت، اما در سبد گوشتهای منجمد که دوستان درباره آن صحبت میکنند، باید سطح و سهم این بخش به نوعی تعدیل شود تا گوشتهای منجمد نیز با قیمت متعادل و منطقی عرضه شوند. با توجه به شرایطی که اکنون درگیر آن هستیم و میزان تولیدی که داریم، وضعیت تولید به گونهای است که شرایط خوبی دارد. نباید فراموش کنیم که از ابتدای تابستان تاکنون با کاهش قیمت در دو بخش دام سبک و دام سنگین روبهرو بودهایم و این کاهش قیمت با وجود اینکه در پیکهای مصرف قرار داشتیم، همچنان ادامه داشته است که دلیل آن وجود دام کشتاری زیاد است.
وی ادامه داد: از سوی دیگر، در پاییز و زمستان عملاً پیکهای زایش در بخش دام سبک و حتی دام سنگین وجود دارد و بنابراین احتمال افزایش قیمت ناشی از کمبود دام وجود ندارد. البته نمیتوان گفت تقاضای پنهانی ممکن است وجود داشته باشد که وارد بازار شود و سبب افزایش قیمت شود، اما در بحث سبد انجماد یا سبد وارداتی نیز باید عدد و رقم مورد نیاز تأمین شود که طبیعتاً معمولاً از طریق منابع وارداتی تأمین میشود.