رئیس اتاق اصناف ایران اعلام کرده این طرح اجرا میشود تا مشتری بهجای پرداخت پول برای یک قرص نان، هزینه نان را بر اساس وزن واقعی آن بپردازد. اجرای این روش میتواند اختلاف میان وزن نان فروختهشده و مبلغ دریافتی را کاهش دهد و امکان نظارت دقیقتر بر عملکرد نانواییها را فراهم کند.
با این حال، رئیس اتحادیه نانوایان سنتی تهران ملاحظاتی درباره اجرای این طرح مطرح کرده است. مسائل بهداشتی، ساختار فعلی نانواییها که بر مبنای فروش قرصی نان شکل گرفته، نیاز به تجهیزات جدید برای توزین و توزیع و ضرورت فرهنگسازی از جمله موانع اجرای آن است.
همچنین وزن چانه خمیر با وزن نان پختهشده تفاوت دارد و همین مسئله تعیین مبنای قیمتگذاری را پیچیده میکند، مجموع این ملاحظات باعث شده فروش وزنی نان تاکنون به مرحله اجرا نرسد.
اهمیت این طرح زمانی روشنتر میشود که بدانیم دولت سالانه حدود ۵۰۰ هزار میلیارد تومان برای تأمین گندم مورد نیاز نانواییها هزینه میکند و آرد یارانهای را با قیمتی حدود یکدهم نرخ واقعی در اختیار آنها قرار میدهد. همچنین برآوردها از پرداخت حدود ۱۵۰ هزار میلیارد تومان یارانه به صنعت نانوایی حکایت دارد.
با وجود این حمایت گسترده، کمفروشی در برخی واحدها و اختلاف قیمت آرد یارانهای با نرخ آزاد، زمینه بروز تخلفاتی مانند قاچاق آرد و نان را فراهم کرده است.
کارشناسان در کنار فروش وزنی، یکسانسازی قیمت آرد سنتی و صنعتی و حرکت به سمت آزادسازی قیمت آرد را از راهکارهای اصلاح ساختار یارانه نان میدانند. با این حال، تا زمان اجرای اصلاحات اساسی، دولت میتواند با تأمین تجهیزات، تعیین ضوابط بهداشتی و فرهنگسازی، موانع فروش وزنی را برطرف کند. این روش دستکم میتواند یکی از راههای شفافسازی معاملات نان و جلوگیری از تضییع حقوق مصرفکنندگان باشد.کمفروشی نان اجرا میشود, دولت میتواند با برطرف کردن این موانع این طرح را اجرا کند.
در بسیاری از نانواییها مسئله کمفروشی هم وجود دارد و یا همین تفاوت قیمت قاچاق آرد و نان را سبب میشود و در مجموع یارانه ۱۵۰ هزار میلیارد تومانی برای صنعت نانوایی پرداخت میشود و دولت باید راهی پیدا کند.