به گزارش پایگاه خبری صنایع غذایی فودنا، بررسی‌های میدانی از وضعیت توزیع آرد و فعالیت نانوایی‌ها نشان‌دهنده تعمیق شکاف قیمتی، آشفتگی شدید در سهمیه‌ها و سردرگمی مصرف‌کنندگان است. در شرایطی که نانوایی‌های دولتی با کمبود سهمیه و ساعات پخت محدود دست‌وپنجه نرم می‌کنند، واحدهای آزادپز تا پاسی از شب فعال هستند؛ وضعیتی که کارشناسان ریشه آن را نه در تخلف صنفی، بلکه در شکست کامل سامانه هوشمندسازی نان (نانینو) و وجود نظام سه‌نرخی آرد می‌دانند.
نظام سه‌نرخی آرد؛ از ۷۰ هزار تومان تا ۲.۵ میلیون تومان
محمدرضا خواجه‌زفره، عضو کمیته استاندارد آرد و نان کشور و نایب‌رئیس انجمن علوم و فنون غلات ایران، در تحلیل ریشه‌ای بحران زنجیره تأمین غلات اظهار داشت: «نبود شجاعت و جسارت مدیریتی در دولت‌ها مانع از یکسان‌سازی نرخ آرد شده است. هم‌اکنون با سه نرخ کاملاً متفاوت روبه‌رو هستیم؛ آرد دولتی کیسه‌ای حدود ۷۰ هزار تومان، آرد نیمه‌آزاد با قیمت یک‌میلیون و دویست هزار تومان و آرد آزاد بالای دو و نیم میلیون تومان عرضه می‌شود. این شکاف عمیق، عامل اصلی رانت و ایجاد شبهه در سطح بازار و سردرگمی مردم است.»
خطای محاسباتی نانینو؛ نانوایان تاوان کسری ۴ کیلویی هر کیسه را می‌دهند
نایب‌رئیس انجمن علوم و فنون غلات ایران با اشاره به اشتباهات فاحش الگوریتم‌های سامانه نانینو تصریح کرد: «یک کیسه آرد ۴۰ کیلویی در فرایند واقعی تولید نان، حدود ۳۶ کیلوگرم آرد خالص به دست می‌دهد؛ زیرا بر اساس استانداردهای آسیابانی، گندم برای پوست‌کنی نیازمند رطوبت‌زنی تا ۱۴.۲ درصد است و مقداری از وزن نیز افت کارخانه‌ای دارد. نانینو این واقعیت علمی را انکار می‌کند و به ازای هر کیسه ۴۰ نان کمتر محاسبه می‌نماید؛ در نتیجه مسئولان بی‌اطلاع ادعا می‌کنند که روزانه ۵۰ میلیون قرص نان در کشور ناپدید می‌شود، درحالی‌که این خطا ناشی از الگوریتم غلط خود سامانه است.»
ریزش سهمیه‌ها و کارت‌کشیدن‌های صوری نانوایان برای بقا
خواجه‌زفره با انتقاد از عملکرد جزیره‌ای و غیرشفاف طراحان نانینو افزود: «طرحی که با پنهان‌کاری اجرا شود، سرنوشتی جز نابودی اقتصاد نان ندارد. مشخص نیست مبنای افزایش سهمیه چیست و در صورت تعطیلی نانوایی به دلایل موجه مانند فوت یا بیماری، سهمیه بلافاصله صفر می‌شود. سهمیه ماهانه نانوایی‌های سنتی از ۳۰۰ کیسه به ۷۰ کیسه سقوط کرده و نانوا برای جلوگیری از افت بیشتر سهمیه، ناچار به ثبت تراکنش‌های صوری با ده‌ها کارت بانکی می‌شود. گزارش‌های سازمان غله نشان می‌دهد نانینو حتی یک کیلوگرم هم صرفه‌جویی ایجاد نکرده است.»
کاهش سبوس‌گیری؛ راهکار کارشناسی برای مهار قاچاق و صرفه‌جویی ملی
عضو کمیته استاندارد آرد و نان کشور تأکید کرد: «به جای تحمیل هزینه‌های سنگین و واردات ۸۰۰ میلیارد تومانی دستگاه‌های کارت‌خوان که برای یک شرکت خاص سودآوری داشت، راهکار اصلی مدیریت تقاضا، کاهش سبوس‌گیری و ترویج نان کامل است. آرد سبوس‌دار قابلیت انحراف به صنایع بیسکویت، ماکارونی یا قاچاق را ندارد؛ همان‌گونه که با اصلاح اخیر سبوس‌گیری از شهریورماه، بیش از ۵۰۰ هزار تن در مصرف گندم صرفه‌جویی شد. تجربه موفق کاهش سرانه مصرف در اصفهان به نصف میانگین کشور اثبات می‌کند که آموزش و ارتقای کیفیت، بسیار مؤثرتر از راهکارهای پلیسی و سامانه‌ایِ ابتر است.»