وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در گفتوگوی تلویزیونی شامگاه شنبه ۱۳ دی ماه ۱۴۰۴ جزئیات این طرح را اعلام کرد. احمد میدری تأکید کرد که هدف از طراحی کالابرگ الکترونیک، حفظ قدرت خرید مردم است و این طرح مورد توافق دولت و مجلس قرار گرفته است.
پرداختهای مرحله اول آغاز شده است
میدری اعلام کرد: “از امشب به حساب ۷۰ میلیون نفر پرداخت صورت گرفته است. ۴ میلیون تومان بابت چهار ماه اجرای این قانون در حساب افراد نگهداری میشود و میتوانند از هفته آینده از فروشگاهها و واحدهای صنفی بدون دریافت وجه نقد خرید کنند.”
ویژگیهای کلیدی طرح جدید
۱. مبلغ ماهانه: هر فرد ماهانه ۱ میلیون تومان اعتبار خرید دریافت میکند.
۲. پرداخت مرحله اول: در مرحله اول، ۴ میلیون تومان برای هر نفر (معادل چهار ماه) به کارت سرپرست خانوار واریز شده است.
۳. مدت استفاده: اعتبار هر ماه تا ۲۰ روز قابل استفاده است و مبلغ مصرفنشده به ماه بعد منتقل میشود.
۴. شبکه فروش: امکان خرید از بیش از ۲۶۸ هزار فروشگاه در سراسر کشور فراهم شده است.
۵. تعیین قیمتها: قیمت کالاها طبق مصوبات ستاد تنظیم بازار تعیین میشود.
۶. گسترش پوشش: علاوه بر مشمولان قبلی، ۲۰ میلیون نفر به این طرح اضافه میشوند.
۷. تداوم سایر حمایتها: یارانههای نقدی و طرحهای یسنا و سوءتغذیه به قوت خود باقی میمانند.
هدف نهایی: حذف رانت و رساندن یارانه به مصرفکننده واقعی
این طرح در چارچوب سیاست کلی دولت برای حذف نظام چندنرخی ارز طراحی شده است. با حذف ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومانی و ۷۰۰۰۰ تومانی، واردکنندگان موظف به واردات با نرخ ارز آزاد خواهند بود و دولت یارانه را مستقیماً به مصرفکننده نهایی میرساند.
تأثیر بر بازار کالاهای اساسی
کارشناسان اقتصادی معتقدند این رویکرد میتواند به کاهش رانتخواری و شفافسازی زنجیره تأمین منجر شود. با حذف ارز ترجیحی، انگیزه برای احتکار و ایجاد بازار سیاه کاهش یافته و یارانه مستقیماً به جیب مصرفکننده میرسد.
نگرانیهای تولیدکنندگان
در مقابل، تولیدکنندگان بخش کشاورزی و دامپروری نگرانیهای جدی نسبت به این طرح ابراز کردهاند. مرغداران گوشتی در بیانیهای رسمی نسبت به حذف ارز ترجیحی بدون ارائه برنامه حمایتی جایگزین اعتراض کرده و هشدار دادهاند که این اقدام میتواند به کاهش تولید و افزایش قیمت مرغ در بازار منجر شود.
چشمانداز آینده
طرح جدید کالابرگ الکترونیک از این هفته به صورت کامل اجرایی میشود و انتظار میرود تأثیرات آن بر قیمت کالاهای اساسی و قدرت خرید خانوارها در هفتههای آینده مشخص شود. موفقیت این طرح به عواملی مانند تداوم تأمین کالاها در فروشگاهها، کنترل قیمتها توسط ستاد تنظیم بازار و هماهنگی بین دستگاههای اجرایی بستگی دارد.
دولت تأکید کرده است که این طرح گام اول در مسیر اصلاح نظام یارانهای و هدفمندسازی حمایتها است و در صورت نیاز، اصلاحات بیشتری اعمال خواهد شد.