استان مرکزی علیرغم موانع و مشکلات موجود در عرصه این صنعت، از آن غافل نشده بویژه اینکه ظرفیت های قابل توجهی به لحاظ تنوع گیاهان دارویی و امکان تولید آنها در این استان وجود دارد.
به گفته مدیر امور باغبانی و مجری طرح گیاهان دارویی سازمان جهاد کشاورزی استان مرکزی، استان مرکزی با بیش از چهار هزار هکتار سطح زیر کشت و برداشت سالانه بیش از هشت هزار تن انواع گیاهان دارویی، گل محمدی و زعفران، از ظرفیت بالایی برای تبدیل شدن به قطب تولید و فرآوری این محصولات در کشور برخوردار است.
احمد اسدی، در گفتوگو با ایسنا با اشاره به رشد چشمگیر سطح زیر کشت گیاهان دارویی در استان و با بیان اینکه وضعیت کشت گیاهان دارویی در استان مرکزی در سه بخش اصلی قابل بررسی است، افزود: کشت زعفران، گل محمدی و سایر گیاهان دارویی سه محور اصلی این حوزه در استان هستند که هرکدام دارای ساختار حمایتی و برنامهریزی مشخص در وزارت جهاد کشاورزی و سازمان جهاد کشاورزی استاناند.
وی سطح زیر کشت زعفران در استان مرکزی را حدود ۶۰۰ هکتار عنوان کرد و گفت: از این میزان، سالانه حدود ۲۸۰۰ کیلوگرم زعفران برداشت میشود.
به گفته اسدی، سطح زیر کشت گل محمدی نیز به حدود هزار و ۵۵۰ هکتار رسیده و سایر گیاهان دارویی شامل زیره سبز، بادرنجبویه، گلرنگ، آویشن باغی، گشنیز، سیاهدانه و گونههای متنوع دیگر، در مجموع، ۲۸۸۲ هکتار از اراضی استان را به خود اختصاص دادهاند.
وی با اشاره به میزان تولید افزود: در مجموع، سالانه حدود ۸۳۸۳ تن انواع گیاهان دارویی، گل محمدی و زعفران در استان برداشت میشود که نشاندهنده جایگاه رو به رشد استان در این بخش است.
این متخصص حوزه گیاهان دارویی با تأکید بر شرایط اقلیمی کشور و استان مرکزی تصریح کرد: با توجه به بحران کمآبی و محدودیت منابع آب و خاک، کشت گیاهان دارویی یک ضرورت راهبردی است. این گیاهان علاوه بر مصرف پایین آب، بازده اقتصادی بالایی دارند و ایران بهطور طبیعی منشاء رویش حدود ۲۵۰۰ گونه گیاه دارویی در دنیاست که بخشی از این ظرفیت در استان مرکزی متمرکز شده است.
وی کیفیت گیاهان دارویی تولیدی استان را یکی از مزیتهای مهم دانست و گفت: بر اساس آزمایشهای تخصصی انجامشده با دستگاههای پیشرفته، میزان مواد موثره دارویی در بسیاری از گیاهان تولیدی استان مرکزی بالاتر از میانگین کشوری و حتی جهانی است و این موضوع، قابلیت رقابت در بازارهای بینالمللی را فراهم کرده است.
اسدی با اشاره به جهش چشمگیر سطح زیر کشت در سالهای اخیر افزود: حدود ۱۰ سال پیش، سطح زیر کشت گیاهان دارویی در استان کمتر از ۱۰۰ هکتار بود، اما امروز این عدد به بیش از چهار هزار هکتار رسیده که نتیجه آموزشهای تخصصی، ترویج هدفمند و استقبال کشاورزان از این الگوی اقتصادی است.
مدیر امور باغبانی و مجری طرح گیاهان دارویی سازمان جهاد کشاورزی استان مرکزی در ادامه یکی از چالشهای جدی این حوزه را کمبود منابع اعتباری عنوان کرد و گفت: بسیاری از متقاضیان، خواهان ایجاد صنایع فرآوری گیاهان دارویی هستند، اما محدودیت اعتبارات و نوسانات ارزی، امکان حمایت همهجانبه را از سازمان سلب کرده است.
وی افزود: تحریمها و دشواری واردات تجهیزات تخصصی مانند دستگاههای اسانسگیری، عصارهگیری و سنجش مواد موثره نیز از دیگر موانع توسعه صنایع تبدیلی به شمار میرود.
به گفته اسدی، در حال حاضر حدود ۵۰ درصد از گیاهان دارویی تولیدی استان در داخل استان فرآوری میشود که تنها حدود ۱۰ درصد آن فرآوری کامل و پیشرفته است.
وی توضیح داد: فرآوری عمدتا در قالب تولید گلاب و شربتهای گیاهی انجام میشود، در حالی که گیاهانی مانند اسطوخودوس، بادرنجبویه، گل گاوزبان و آویشن ظرفیت بالایی برای تولید اسانس، عصاره، کانکریت و محصولات با ارزش افزوده بالا دارند.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان مرکزی با اشاره به اهداف این سازمان خاطرنشان کرد: هدف ما تکمیل زنجیره تولید تا بازار در داخل استان است تا ضمن ایجاد اشتغال، ارزش افزوده محصولات در استان باقی بماند و در عین حال ارزآوری مناسبی برای کشور ایجاد شود. در این مسیر، همکاری با نهادهایی مانند بنیادبرکت و بنیاد علوی برای تأمین منابع مالی در دستور کار قرار دارد.