به گزارش پایگاه خبری صنایع غذایی فودنا، پس از حذف ارز ترجیحی نهادههای دامی، صنعت طیور کشور با تغییرات بنیادین در ساختار هزینه تولید مواجه شد. تولیدکنندگان مرغ و تخممرغ که پیشتر نهادههایی مانند ذرت و کنجاله سویا را با ارز ترجیحی تأمین میکردند، اکنون ناچارند این اقلام را با نرخهای آزاد یا نیمهآزاد تهیه کنند؛ موضوعی که هزینه تمامشده تولید را بهطور قابل توجهی افزایش داده است.
در مقابل، دولت برای کنترل قیمتها در بازار مصرف و حمایت از معیشت خانوارها، سیاست کالابرگ الکترونیکی را بهعنوان ابزار جبرانی اجرا کرده است. این سیاست اگرچه در کوتاهمدت مانع جهش قیمتها شده، اما عملاً امکان تعدیل قیمت متناسب با هزینه تولید را از تولیدکنندگان سلب کرده و نوعی «ثبات قیمتی تحمیلی» در بازار ایجاد کرده است.
فشار کالابرگ بر تولیدکنندگان
فعالان صنعت طیور معتقدند ادامه این وضعیت، بهویژه در میانمدت، میتواند به کاهش انگیزه سرمایهگذاری، تشدید بحران نقدینگی و تضعیف تولید منجر شود. محدودیتهای ناشی از کالابرگ، ناکارآمدی تأمین اعتباری نهادهها و مشکلات سامانه بازارگاه، بسیاری از مرغداران را به سمت خرید توافقی نهادهها با قیمتهای بالاتر سوق داده است.
از سوی دیگر، وابستگی بخش قابل توجهی از تقاضا به کالابرگ باعث شده سازوکار طبیعی عرضه و تقاضا در بازار مرغ و تخممرغ بهدرستی عمل نکند. در چنین شرایطی، حتی با افزایش هزینه تولید یا احتمال افت تولید در ماههای آینده، امکان افزایش قیمتها فراهم نیست؛ مسئلهای که در بازار تخممرغ، با توجه به احتمال مازاد تولید، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد میکند.
تخممرغ ارزان، آینده مبهم تولید
فرزاد طلاکش، دبیرکل فدراسیون طیور ایران، در گفتوگو با ایسنا با اشاره به وضعیت بازار تخممرغ اظهار کرد: در حال حاضر تخممرغ شناسنامهدار بستهبندی ۳۰ عددی در فروشگاههای زنجیرهای حداکثر با قیمت حدود ۳۵۰ هزار تومان عرضه میشود؛ هرچند در برخی واحدهای صنفی قیمتها بالاتر است. به گفته وی، این سطح قیمتی چشمانداز مناسبی برای تولیدکنندگان ترسیم نمیکند و مرغداران بهشدت با مشکل نقدینگی روبهرو هستند.
طلاکش تأکید کرد: تأمین نهاده از سامانه بازارگاه و روشهای اعتباری بانک کشاورزی نتوانسته بهطور مؤثر مشکل نقدینگی تولیدکنندگان را حل کند و مرغداران ناچارند نهادهها را بهصورت توافقی خریداری کنند. وی افزود: تا زمانی که مصرف متکی به کالابرگ باشد، امکان افزایش قیمت مرغ و تخممرغ وجود ندارد، در حالی که فشار هزینهها بر تولیدکننده باقی میماند.
مازاد تولید و تغییر سیاست صادراتی
دبیرکل فدراسیون طیور ایران با اشاره به وضعیت تولید گفت: اگرچه پیشبینی میشود تولید مرغ در ماههای آینده کاهش یابد، اما در حوزه تخممرغ مشکلی وجود ندارد و حتی احتمال مازاد تولید نیز مطرح است.
در همین راستا، وزیر جهاد کشاورزی با تأیید مازاد تولید تخممرغ اعلام کرد: با کاهش قیمتها، ممنوعیت صادرات تخممرغ لغو شده و برنامه وزارتخانه حرکت به سمت آزادسازی تدریجی صادرات و واردات سایر اقلام کشاورزی است؛ سیاستی که میتواند بخشی از فشار مازاد تولید را از دوش تولیدکنندگان بردارد.
صادرات جوجه یکروزه از سال جدید
محراب فرجی، مدیرکل دفتر طیور معاونت امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی، نیز از دریافت مصوبه شورای قیمتگذاری و سیاستهای حمایتی خبر داد و گفت: بر اساس این مصوبه، صادرات جوجه یکروزه گوشتی و تخممرغ نطفهدار به تمام کشورهای منطقه انجام خواهد شد.
به گفته وی، مکاتبات لازم با وزارت امور خارجه از یک ماه گذشته آغاز شده و از سال آینده، ایران آمادگی دارد در قالب قراردادهای سالانه، ماهانه و هفتگی، جوجه یکروزه مورد نیاز کشورهای متقاضی را تولید و تأمین کند.