بارندگی شدید و طوفان ۱۷ شهریور در بخشهایی از مازندران، همزمان با روزهای پایانی برداشت برنج، به شماری از شالیزارها و انبارهای برنج خسارت زد. با این حال، برخلاف برخی برداشتها، هنوز شواهدی از آسیب گسترده به محصول برنج شمال و کمبود سراسری در بازار وجود ندارد؛ چراکه بخش عمده محصول پیش از حادثه برداشت شده بود.
در شالیزارهای آسیبدیده، میزان خسارت از مزرعهای به مزرعه دیگر متفاوت است و به مدت ماندگاری آب، میزان خوابیدگی بوتهها و مرحله رسیدگی محصول بستگی دارد. از سوی دیگر، رطوبت و احتمال آلودگی شلتوک و برنج ذخیرهشده، مسئله مهم دیگری است که میتواند کیفیت و ارزش محصول را کاهش دهد.
اکنون مهمترین پرسش این است که چه میزان از محصول واقعاً قابل نجات است، خسارت کشاورزان و انبارداران چگونه ارزیابی و جبران خواهد شد و آیا این حادثه میتواند بر قیمت و بازار برنج در ماههای آینده اثر بگذارد؟
در همین زمینه محمدجواد شمسزاده - معاون فنی و امور بیمهای صندوق بیمه کشاورزی - در گفتوگو با ایسنا، درباره پوشش بیمهای خسارتهای ناشی از سیل و طوفان در استانهای شمالی کشور اظهار کرد: در بیمه محصولات کشاورزی، محصولاتی مانند گندم، برنج و سایر محصولات زراعی از مراحل رشد گیاه تا زمان برداشت تحت پوشش قرار میگیرند. بر این اساس، محصولاتی که در انبار نگهداری میشوند، تحت پوشش بیمهنامه محصولات کشاورزی نیستند و برای بیمهکردن آنها باید بیمهنامهای جداگانه با شرایط خاص تهیه شود.
وی ادامه داد: اگر محصول در هر یک از مراحل کشت، بر اثر حوادثی مانند سیل، طوفان یا سایر عوامل خطر تحت پوشش خسارت ببیند، صندوق میتواند پس از ارزیابی و تشکیل پرونده، غرامت بیمهگذار را پرداخت کند.
شمسزاده تأکید کرد: امکان ارزیابی خسارت و پرداخت غرامت تنها برای کشاورزانی وجود دارد که محصولات خود را بیمه کردهاند. متأسفانه خسارت محصولات بیمهنشده در تعهد صندوق بیمه کشاورزی نیست و صندوق امکان پرداخت غرامت به صاحبان این محصولات را ندارد.
خسارت سیل و طوفان به برنج و ذرت علوفهای
وی درباره خسارتهای واردشده به محصولات کشاورزی در استانهای گیلان و مازندران گفت: حادثه اخیر در استانهای شمالی با بارشهای سیلآسا، سیل و طوفان همراه بود. محصولاتی که هنوز روی زمین بودند، در صورت برخورداری از پوشش بیمهای، ارزیابی میشوند و خسارت آنها پرداخت خواهد شد.
به گفته معاون فنی و امور بیمهای صندوق بیمه کشاورزی، علاوه بر برنج، بخشی از مزارع ذرت علوفهای در استان مازندران نیز آسیب دیده است. ذرت دانهای، محصولات بهاره و بخشی از باغهای واقع در ارتفاعات گیلان، از جمله باغهای مرکبات، نیز ممکن است بر اثر طوفان خسارت دیده باشند. کارشناسان ارزیاب صندوق در محلهای خسارتدیده حاضر میشوند و پس از انجام ارزیابی میدانی، برای بیمهگذاران پرونده خسارت تشکیل میدهند.
واریز غرامت ظرف یک هفته پس از تکمیل پرونده
وی درباره زمان پرداخت غرامت توضیح داد: فرایند پرداخت شامل دو بخش اصلی است؛ در مرحله نخست ارزیابی میدانی انجام و پرونده خسارت تشکیل میشود. پس از تکمیل پرونده و ارسال آن به صندوق بیمه کشاورزی، تلاش میکنیم غرامت را ظرف حدود یک هفته به حساب بیمهگذاران واریز کنیم.
معاون فنی و امور بیمهای صندوق بیمه کشاورزی درباره میزان خسارتهای واردشده نیز گفت: در حال حاضر امکان ارائه عدد قطعی یا حتی برآورد اولیه دقیق وجود ندارد و همکاران ما در حال بررسی میزان خسارت هستند.سطح درگیرشده چندان گسترده نیست؛ زیرا خوشبختانه بخش عمده محصول برنج در استانهای گیلان و مازندران پیش از وقوع حادثه برداشت شده بود. محصول باقیمانده روی زمین عمدتاً در مناطق سردسیر و ارتفاعات قرار داشت. پس از تکمیل بررسیها، میزان دقیق خسارت مشخص خواهد شد و صندوق برای پرداخت غرامت محصولات بیمهشده مشکلی ندارد.
توصیه به کشاورزان برای بیمه زودهنگام محصولات پاییزی
شمسزاده با اشاره به نزدیکشدن سال زراعی جدید اظهار کرد: با آغاز سال زراعی جدید، تعرفههای تازه نیز اعلام میشود و زمان بیمهکردن محصولات پاییزی فرا میرسد. کشاورزان میتوانند در بازه زمانی تعیینشده برای دریافت بیمهنامه مراجعه کنند.
وی با توجه به احتمال تداوم و تشدید پدیدههای جوی توصیه کرد: کشاورزان هرچه زودتر برای خرید بیمهنامههای در دسترس و تحت پوشش قراردادن محصولات خود اقدام کنند تا در صورت وقوع حوادث، امکان جبران خسارت آنها وجود داشته باشد.
امکان تقسیط حق بیمه و برخورداری از تخفیف
معاون فنی و امور بیمهای صندوق بیمه کشاورزی درباره تسهیلات در نظر گرفتهشده برای خرید بیمهنامه نیز گفت: بیمهنامههای کشاورزی قابلیت تقسیط دارند و در مواردی نیز مشمول تخفیف میشوند. تخفیف مربوط به بیمهگذارانی است که در سالهای گذشته غرامتی دریافت نکردهاند، اما امکان تقسیط حق بیمه برای تقریباً همه بیمهگذاران فراهم است.
شمسزاده در پایان خاطرنشان کرد: بیمه دام نیز در حال اجراست و دامداران میتوانند برای تحت پوشش قراردادن دامهای سبک و سنگین خود مراجعه کنند. خطراتی مانند سیل و طوفان نیز در این بیمهنامهها تحت پوشش قرار دارند.