منوچهر شایسته با اشاره به شرایط کشت عناب در استان گفت: علیرغم محدودیتهای اقلیمی و منابع خاک و آب، سطح زیرکشت عناب همچنان در حال توسعه است. خاک و آب مناسب، عدم وقوع طوفان و گرما، آبیاری منظم و مدیریت تلفیقی مبارزه با آفات و بیماریها بیشترین تأثیر را بر کیفیت و کمیت محصول دارند.
وی مشکلات اصلی باغداران عناب را استفاده نکردن از نهالهای سالم و استاندارد، کیفیت پایین آب و خاک در برخی مناطق، عدم آشنایی کامل با اصول پرورش، وقوع طوفان و هوای گرم، شیوع آفات و بیماریها و نبود بازار فروش با قیمت مشخص و ثابت برشمرد.
شایسته استقبال کشاورزان جوان از توسعه کشت عناب را مشروط به حل مشکلات بازار دانست و افزود: اگر فروش محصول عناب تضمین شود، رغبت به توسعه باغات بسیار بالاست.
بازار و فروش عناب
مدیر امور باغبانی سازمان جهادکشاورزی خراسان جنوبی با بیان اینکه هر دو محصول عناب تازه و خشک مشتری دارد، گفت: قیمتگذاری عناب در بازار داخلی عمدتاً تحت تأثیر کشش بازار است و به دلیل ناشناخته بودن این محصول در بسیاری از استانها، فروش و صادرات آن محدود است. متأسفانه واسطهها نقش مهمی در نرخگذاری دارند و هرچه تعدادشان کمتر شود، مدیریت قیمت بهتر خواهد شد.
وی صادرات را کلیدیترین عامل فروش دانست و ادامه داد: بدون صادرات، محصول عناب ناچار است سالها در انبار بماند. با این حال سهم صنایع تبدیلی از تولید بسیار اندک است و کمتر از ۲ درصد محصول به این بخش وارد میشود.
شایسته با اشاره به ظرفیت صنایع جانبی افزود: هر نوع فرآوردهای بسته به تأمین بازار فروش میتواند ارزش افزوده بالایی ایجاد کند. همچنین فعالسازی بورس عناب، تبلیغات گسترده و خرید توافقی از جمله اقداماتی است که دولت میتواند برای توسعه بازار عناب انجام دهد.
وضعیت کشت زمستانه گلخانهای
وی درباره کشت زمستانه در گلخانههای استان گفت: کشت زمستانه از نیمه شهریور تا مهرماه آغاز میشود و محصولاتی چون خیار، گوجه و فلفل بیشترین سهم را دارند. مزیت اصلی کشت گلخانهای کنترل دما و رطوبت و امکان تولید محصولات خارج از فصل است.
شایسته افزود: بخش عمده محصولات زمستانه در داخل استان مصرف میشود اما مازاد تولید نیز به سایر نقاط کشور صادر میگردد.
وی مهمترین مشکلات گلخانهداران را تأمین دما و رطوبت کافی، ناترازی انرژی در زمینه برق و گاز و هزینههای بالای سوخت دانست و گفت: هرگونه اختلال در این بخشها کاهش شدید محصول یا حتی نابودی آن را به دنبال دارد. همچنین تغییرات آبوهوایی و سرمای شدید مشکلات مضاعفی برای بهرهبرداران ایجاد میکند.
حمایتها و چشمانداز آینده
مدیر امور باغبانی سازمان جهادکشاورزی خراسان جنوبی با اشاره به حمایتهای این نهاد تصریح کرد: برگزاری کارگاهها و کلاسهای آموزشی و اعطای تسهیلات به واجدین شرایط در دستور کار قرار دارد. با این حال، مبالغ ابلاغی از تهران پاسخگوی نیاز متقاضیان توسعه گلخانهها نیست.
وی افزود: هر هکتار گلخانه حدود ۱۸ نفر بهطور مستقیم و غیرمستقیم اشتغال ایجاد میکند. اگر سالانه ۳۰ هکتار گلخانه با تسهیلات کافی احداث شود، حدود ۵۴۰ فرصت شغلی ایجاد خواهد شد. همچنین این میزان تولید میتواند نقش مهمی در خودکفایی غذایی استان ایفا کند.
شایسته در پایان چشمانداز کشت و بازار عناب و محصولات گلخانهای را روشن دانست و گفت: اگر مشکل فروش و صادرات حل شود، توسعه این بخشها نه تنها امکانپذیر بلکه به یکی از مزیتهای اصلی اقتصادی خراسان جنوبی تبدیل خواهد شد.