پس از حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی، دولت برای جبران افزایش ۵ برابری قیمت نهادههای دام و طیور، وعده پرداخت تسهیلات ویژه داد. اما امروز تولیدکنندگان گوشت، مرغ، تخممرغ و لبنیات فریاد میزنند: «وامها پرداخت نمیشود!» این شکاف، خط تولید را نشانه رفته است.
دولت ارز ترجیحی را دیماه حذف کرد. قیمت ذرت، کنجاله سویا و دارو سر به فلک کشید. بسته حمایتی جدید با وعده تسهیلات ارزانقیمت و سرمایه در گردش به تصویب رسید. اما این وعده به گفته تولید کنندگان روی کاغذ ماند.
تسهیلات مصوب، شامل وام با نرخ سود پایین برای تأمین نهاده است که 70 درصد هزینه محصولات پروتئینی را شامل میشود. اما بانکها با بهانههای اداری، گرهای کور ایجاد کردهاند. یک مرغدار لرستانی میگوید: «برای ۱۰۰ هزار قطعه جوجه، ۵ میلیارد تومان وعده داده شد. پس از دو ماه پیگیری، پول نیامد و جوجهها تلف میشوند.»
این مشکل، تنها مختص یک مرغداری نیست. کل زنجیره تأمین پروتئین کشور در خطر است. با شرایط کنونی تحریمها و مبادلات سخت ارزی، واردات نهاده نیز سخت است، نتیجه طبق نظر کارشناسان کاهش شدید تولید و جهش قیمت در بازار است که باید برای تامین نیاز سالانه 2.5 میلیون تن مرغ و یک میلیون تن گوشت نیاز دارد.
کارشناس ارشد بانکی علی رضایی میگوید: بانک کشاورزی تسهیلات اعتباری «نوی پو» را اجرا میکند پول وارد کنندگان اعتباری پرداخت میشود و چرخه واردات و تامین نهاده سرعت میگیرد.
اما کارشناس ارشد دامداری علی ابراهیمی هشدار میدهد بانکها درگیر اعتبار سنجی دام
داران و مرغداران هستند و دام گرسنه نمیتواند منتظر بماند، اگر دولت دیر بجنبد «تأخیر در پرداخت تسهیلات واحدهای تولیدی را در کمتر از ۳ ماه به تعطیلی میکشاند و قیمتها در بازار به شدت بالا میرود».
اکنون فعالان صنعت خواستار تسریع در پرداخت، استفاده از ابزارهای اعتباری زنجیره تأمین، و تنفس در بازپرداخت بدهیهای گذشته هستند که از نظر آنها تنها با تأمین نقدینگی سریع و عملیاتی میتوان از بحران بزرگتر جلوگیری کرد. زمان در حال اتمام است.