رضا افلاطونی، رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در نشست گروه گیاهان دارویی و فرآوردههای طبیعی فرهنگستان علوم ایران که با حضور رضا عابدینی زادگان، مدیر کل دفتر مهندسی و مطالعات و جمعی از استادان و صاحبنظران حوزه گیاهان دارویی برگزار شد، با اشاره به گستره منابع طبیعی کشور اظهار کرد: از مجموع حدود ۱۶۵ میلیون هکتار مساحت خشکی ایران، حدود ۱۳۵ میلیون هکتار تحت مدیریت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور قرار دارد که بخش قابل توجهی از آن را مراتع تشکیل میدهد.
وی با بیان اینکه حدود ۸۲.۹ میلیون هکتار از اراضی کشور را مراتع تشکیل میدهد، افزود: تنها حدود ۶.۴ درصد از مراتع در رده مراتع درجه یک و حدود ۲۵ درصد مراتع درجه ۲ و الباقی در رده ۳ قرار دارند و این وضعیت نشان میدهد که حفاظت، احیا و بهرهبرداری اصولی از این منابع باید با جدیت بیشتری دنبال شود.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به ظرفیتهای زیستی و گیاهی ایران گفت: مراتع کشور دارای بیش از ۸۶۶۰ گونه گیاهی است که حدود ۲۳۰۰ گونه از آنها در عرصههای مرتعی، دارای قابلیتهای دارویی و صنعتی هستند و این ظرفیت میتواند در صورت مدیریت علمی و بهرهبرداری پایدار، به یکی از پایههای اقتصاد منابع طبیعی تبدیل شود.
معاون وزیر، منابع طبیعی را یکی از ارکان امنیت زیستی کشور دانست و تأکید کرد: نگاه به منابع طبیعی نباید صرفاً حفاظتی باشد، بلکه باید در کنار حفاظت و صیانت، ظرفیتهای اقتصادی، اجتماعی و علمی این عرصهها نیز مورد توجه قرار گیرد.
وی، پیوند میان علم و اجرا را یکی از ضرورتهای اساسی در توسعه گیاهان دارویی عنوان کرد و گفت: استفاده از ظرفیت دانشگاهها، فرهنگستان علوم، مراکز علمی و تحقیقاتی و بهرهگیری از دانش تخصصی، باید به حل مسائل واقعی عرصه و تدوین برنامههای اجرایی منجر شود.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور ادامه داد: توسعه اقتصاد گیاهان دارویی نیازمند شکلگیری زنجیره ارزش از عرصه تا تولید و بازار است و در این مسیر، آموزش بهرهبرداران و جوامع محلی، ارتقای معیشت آنان، حفظ ذخایر ژنتیکی و استفاده بهینه از توان مراتع باید همزمان مورد توجه قرار گیرد.
افلاطونی با اشاره به ضرورت بازنگری در طرحهای مرتعداری اظهار کرد: طرحهای مرتعداری باید با رویکردی تلفیقی و اقتصادی بازنگری شوند تا ضمن حفظ ظرفیتهای اکولوژیک مراتع، زمینه برای ایجاد اشتغال، خوداتکایی اقتصادی و افزایش درآمد بهرهبرداران فراهم شود.
وی بر ضرورت مشارکت حداکثری بخش خصوصی، تعاونیها، نهادهای غیردولتی و جوامع محلی تأکید کرد و افزود: اقتصاد منابع طبیعی باید درونزا باشد و بهرهبرداری اقتصادی از ظرفیتهای طبیعی کشور باید به گونهای انجام شود که منافع آن در عرصه و در میان جوامع محلی نیز جریان پیدا کند.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور همچنین از برنامه سازمان برای قطببندی ظرفیتهای گیاهان دارویی در کشور خبر داد و گفت: شناسایی ظرفیتهای منطقهای و قطببندی گیاهان دارویی میتواند زمینه را برای هدفمند کردن اقدامات احیایی، پژوهشی و اقتصادی در این حوزه فراهم کند.
افلاطونی هوشمندسازی فرایندها را از دیگر برنامههای سازمان برشمرد و افزود: تسهیل و هوشمندسازی فرایند صدور مجوزهای بهرهبرداری و صادرات محصولات گیاهان دارویی میتواند به کاهش فرایندهای زائد، افزایش شفافیت و تسهیل فعالیتهای قانونی در این حوزه کمک کند.
وی در پایان تأکید کرد: آینده گیاهان دارویی کشور در گروی پیوند همزمان حفاظت از منابع طبیعی، دانش و پژوهش، مشارکت مردم و ایجاد ارزش اقتصادی است و سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور آمادگی دارد با بهرهگیری از ظرفیت مراکز علمی و تخصصی، مسیر توسعه پایدار این بخش را با جدیت دنبال کند.