مهدی بیگدلی با اشاره به ظرفیت استان زنجان در تولید زیتون، افزود: حدود ۴۰ درصد زیتون خام کشور در استان زنجان و به‌ویژه شهرستان طارم تولید می‌شود، اما با وجود کیفیت مطلوب و ارزش غذایی این محصول، هنوز در سطح کشور شناخته نشده است.
وی افزود: در حال حاضر حدود ۱۲ محصول متداول از زیتون تولید می‌شود که از زیتون خام تا انواع فرآورده‌ها و روغن زیتون را دربر می گیرد و این محصول از نظر کیفیت، منابع غذایی و تأثیرگذاری بر سلامت انسان از اهمیت بالایی برخوردار است و می‌توان آن را یکی از محصولات مهم کشاورزی در حوزه تغذیه و سلامت دانست.
بیگدلی با اشاره به اهمیت روزافزون امنیت و ایمنی غذایی در کشورهای مختلف ادامه داد: تأمین امنیت غذایی و اطمینان از سلامت مواد غذایی از ارکان اصلی برنامه ریزی کشورهاست و زیتون و فرآورده‌های آن نیز به دلیل ارزش غذایی و نقش مؤثر در سلامت انسان از محصولات مهم این حوزه به شمار می‌رود.
معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی زنجان با بیان اینکه قیمت تمام‌شده برخی فرآورده‌های زیتون به‌ویژه روغن زیتون باکیفیت موجب کاهش دسترسی خانوارها به این محصولات شده است، گفت: متأسفانه به دلیل شرایط اقتصادی و قیمت این محصولات، بخش قابل توجهی از خانوارها امکان استفاده مستمر از آنها را در سبد غذایی خود ندارند.
وی در ادامه بر ضرورت رعایت استانداردهای بهداشتی در تولید مواد غذایی تأکید کرد و افزود: در تولید محصولات برای مصرف داخلی یا صادرات، رعایت ضوابط و استانداردهای لازم ضروری است و بی‌توجهی به این موضوع می‌تواند مشکلاتی را برای تولیدکنندگان ایجاد کند و به اعتبار محصولات ایرانی در بازارهای بین‌المللی آسیب برساند.
بیگدلی با اشاره به تجربه‌های گذشته در صادرات برخی محصولات کشاورزی از جمله میوه، پسته و زعفران، افزود: در مواردی، رعایت نشدن استانداردهای لازم موجب بروز مشکلاتی در عرضه این محصولات شده و اعتبار آنها را تحت تأثیر قرار داده است، از این رو، باید از همان مراحل اولیه تولید، الزامات بهداشتی و استانداردهای مورد نیاز مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به اهمیت کنترل آلاینده‌ها در محصولات غذایی، افزود: موضوعاتی مانند آلودگی به آفلاتوکسین و سایر آلاینده‌ها نشان می‌دهد که نظارت بر فرآیند تولید و رعایت استانداردهای بهداشتی تا چه اندازه اهمیت دارد بنابراین، لازم است ضوابط و استانداردهای اولیه برای تولید محصولات غذایی به‌درستی تعریف و اجرا شود.
ضرورت افزایش فرآوری زیتون در شهرستان طارم
معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی زنجان با تأکید بر حمایت از سرمایه‌گذاران و فعالان بخش کشاورزی و صنایع غذایی گفت: ما از حضور سرمایه‌گذاران، کشاورزان و صنعتگران در این حوزه استقبال می‌کنیم، اما در کنار حمایت از تولید و سرمایه‌گذاری، وظیفه داریم اطمینان حاصل کنیم محصولاتی که تولید می‌شود، از کیفیت و سلامت لازم برخوردار است.
بیگدلی ادامه داد: این موضوع در مورد زیتون اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا محصول تولید شده به نام استان زنجان و شهرستان طارم عرضه می‌شود و کیفیت آن می‌تواند بر اعتبار منطقه تأثیر مستقیم داشته باشد از این رو، باید تلاش کنیم زیتون تولیدی استان با رعایت استانداردهای لازم فرآوری و به بازار عرضه شود.
وی با اشاره به ظرفیت بالای شهرستان طارم در تولید زیتون گفت: امیدواریم روزی شاهد باشیم دست‌کم ۷۰ درصد زیتون تولیدشده در این شهرستان، در خود طارم فرآوری، بسته‌بندی و برای عرضه در بازارهای داخلی و صادرات به بازارهای خارجی آماده می شود.
معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی زنجان با بیان اینکه آمار دقیقی از سهم فرآوری و بسته‌بندی زیتون در داخل استان در اختیار نداریم، گفت: لازم است مشخص شود چه میزان از زیتون تولیدی استان در داخل زنجان فرآوری، بسته‌بندی یا به روغن تبدیل می‌شود؛ چراکه بر اساس اطلاعات موجود، بخش قابل توجهی از فرآیندهای مربوط به این محصول در خارج از استان انجام می‌گیرد.
مدیریت پساب و منابع آبی در صنایع فرآوری زیتون
وی با بیان اینکه بخشی از زیتون تولیدی طارم برای فرآوری به سایر شهرستان‌ها و استان‌ها منتقل می‌شود، افزود: هم اکنون بخشی از شرکت‌هایی که فرآیند تلخ‌زدایی زیتون را انجام می‌دهند، در خارج از شهرستان طارم فعالیت دارند و بخشی از زیتون تولیدی این منطقه برای انجام فرآیندهای مربوط به تولید و فرآوری به مناطق دیگر منتقل می‌شود.
بیگدلی با اشاره به ضرورت توجه به پیامدهای زیست‌محیطی فرآوری زیتون تصریح کرد: موضوع منابع آبی و آلودگی‌های ناشی از پساب فرآوری زیتون از مسائل مهمی است که باید مورد توجه قرار گیرد و لازم است ضمن بهره‌برداری مناسب از این محصول ارزشمند از ایجاد مشکلات زیست‌محیطی برای شهرستان نیز جلوگیری شود.
وی ادامه داد: توسعه واحدهای فرآوری و بسته‌بندی باید با رعایت ملاحظات فنی، بهداشتی و زیست‌محیطی همراه باشد؛ زیرا ممکن است در کنار یک واحد فرآوری زیتون، واحد دیگری در حوزه صنایع غذایی فعالیت کند که آلاینده‌های متفاوتی داشته باشد و فعالیت این واحدها بر شرایط یکدیگر تأثیر بگذارد.
معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی زنجان با تأکید بر لزوم همکاری دستگاههای اجرایی در زمینه صدور مجوزها گفت: در حوزه صدور مجوزهای مورد نیاز، دستگاههایی مانند جهاد کشاورزی، صنعت، معدن و تجارت، گمرک و سایر مجموعه‌های مرتبط باید با هماهنگی و همکاری لازم، زمینه فعالیت سرمایه‌گذاران را فراهم کنند.
بیگدلی افزود: ما برای صدور مجوزهای مرتبط با فعالیت‌های این حوزه همکاری لازم را انجام می‌دهیم و تلاش می‌کنیم فرآیندها در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام شود؛ با این حال، موضوع غذا و سلامت غذایی از حوزه‌های بسیار حساس است و نمی‌توان به دلیل تسریع در صدور مجوزها از رعایت استانداردهای بهداشتی و فنی چشم‌پوشی کرد.
وی با بیان اینکه رعایت نکردن استانداردهای بهداشتی می‌تواند سلامت محصولات و اعتبار تولیدکنندگان را با مشکل مواجه کند، اظهار کرد: لازم است در کنار تسهیل امور اداری و حمایت از تولید، بررسی‌های تخصصی لازم درباره کیفیت محصولات، آلاینده‌های احتمالی و شرایط فعالیت واحدهای تولیدی انجام شود.
پیشنهاد تشکیل کارگروه ویژه زیتون در استان زنجان
بیگدلی در ادامه پیشنهاد داد: کارگروه یا کمیته‌ای ویژه زیتون در سطح استان زنجان تشکیل شود چون با توجه به تخصصی و فنی بودن مسائل مرتبط با تولید و فرآوری زیتون، در این کارگروه ویژه برای پیگیری مسائل این محصول اقدام شود.
وی افزود: در این کارگروه می‌توان نمایندگان دستگاههای مرتبط از جمله جهاد کشاورزی، صنعت، معدن و تجارت و سایر مجموعه‌های مسئول را گرد هم آورد تا موضوعات مربوط به تولید، فرآوری، بسته‌بندی، صدور مجوزها، کنترل آلایندگی و توسعه بازار زیتون به صورت تخصصی بررسی شود.
معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی زنجان با تأکید بر اینکه تحقق این اهداف نیازمند همکاری همه دستگاه‌ها و فعالان این بخش است، ابراز امیدواری کرد: با برنامه‌ریزی مناسب، حمایت از سرمایه‌گذاران و رعایت استانداردهای لازم، زمینه افزایش فرآوری زیتون در شهرستان طارم فراهم شود و این محصول ارزشمند با کیفیت مطلوب‌تر در بازارهای داخلی و خارجی عرضه شود.
بیگدلی گفت: امیدواریم روزی فرا برسد که زیتون طارم علاوه بر برخورداری از جایگاه شایسته در تولید کشور از نظر کیفیت و استاندارد نیز به جایگاهی ممتاز دست یابد و به‌عنوان محصولی شاخص و معتبر در بازارهای داخلی و بین‌المللی شناخته شود.