جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، صراحتاً گفته که پولهای بلوکهشده ایران اگر آزاد شود «صرف خرید سویا، ذرت و گندم آمریکایی» خواهد شد. ترامپ نیز تأکید کرده این پولها «فقط برای خرید غذا از کشاورزان بزرگ آمریکایی» هزینه میشود.
ایران از سال ۱۹۷۹ تحت تحریمهای آمریکا و غرب قرار دارد. بااینحال، تهران طی دههها با اتکا به سیاست «اقتصاد مقاومتی»، صنعت کشاورزی و تولید داخلی را به سطحی رسانده که وابستگی به خارج را به حداقل کاهش داده و روابط خود را با کشورها توسعه داده است.
ایران با ۱۵ کشور مرز خاکی و آبی دارد؛ طول مرزها ۹ هزار کیلومتر و بیش از ۶ هزار کیلومتر خاکی است. ۸۵ درصد امنیت غذایی از تولید داخل تأمین میشود. تولید گندم به ۱۴ میلیون تن رسیده و برنامه هفتم، خوداتکایی را به ۹۰ درصد میرساند.
تحلیلگران معتقدند، آمریکا با این طرح، هم کشاورزان خود را نجات میدهد و هم سلطهگری را تداوم میبخشد، اما ایران ظرفیت واردات خاکی و ریلی علاوه بر دریایی دارد.
کارشناس بازرگانی جلال سخی میگوید: «وابستگی به واردات نهادههای دامی بالاست و کریدورهای خاکی هزینه واردات را افزایش میدهند».
در مقابل، سید رضا نورانی ،رئیس اتحادیه ملی محصولات کشاورزی، میگوید، هزینه واردات مسیر دریایی از دریای خزر و حتی مرز خاکی با کشورهای همسایه متنوع و کم هزینه است. اتفاقا مسیر واردات از آمریکا بسیار پر هزینه است.
امیر رضایی، استاد دانشگاه، چند راهکار دارد، تجربه قزاقستان و روسیه کاهش ۲۵ درصدی هزینه حمل با ریلیسازی را نشان داده است. برنامه هفتم تولید ذرت و جو را تا ۸۰ درصد نیاز افزایش میدهد و کشت فراسرزمینی با روسیه، واردات را تضمین کرده است. ایران عضو گروه بریکس و شانگهای است فعالسازی کریدور ریلی اینچهبرون و مسیرهای خاکی با پاکستان، ترکیه، ترکمنستان و قزاقستان، وابستگی به جنوب را به صفر میرساند. تجربه چین و روسیه در برابر تحریمها، ثابت کرده که اتکا به کریدورهای شرقی و شمالی، یک استراتژی ماندگار برای عبور از محاصره است.