صنعت شیرینی و شکلات ایران در دهه اخیر توانسته به یکی از پویاترین و رقابتیترین بخشهای صنایع غذایی تبدیل شود. این حوزه با بهرهگیری از توانمندیهای بومی و افزایش سطح استانداردهای فنی، ظرفیتهای بالایی برای حضور در عرصه تجارت بینالمللی ایجاد کرده است. نگاهی به مسیر پیشرفت این صنعت نشان میدهد که سرمایهگذاری بر کیفیت، دانش فرآوری و بستهبندی مدرن، پایههای ثبات و توسعه آن را محکمتر کرده است. بالندگی این بخش، نقش مهمی در ارزآوری، خلق اشتغال پایدار و تعمیق زنجیره تأمین داخلی بر جای میگذارد.
بیست و پنجمین دوره نمایشگاه بینالمللی شیرینی و شکلات، رویدادی تعیینکننده برای بهنمایشگذاشتن این دستاوردها و ترسیم افقهای تازه در بازار است. این بخش از صنایع غذایی، پتانسیل فراوانی برای جهش صادراتی دارد. طعمهای متنوع، کیفیت مواد اولیه و هویت شناختهشده محصولات ایرانی، بستری آماده برای نفوذ بیشتر به بازارهای منطقهای و فرامنطقهای فراهم ساخته است. تداوم این مسیر نیازمند حمایت از کارآفرینان، تسهیل فرآیندهای تجاری و فراهمکردن زیرساختهای نوین برای رقابتپذیری بیشتر در عرصه بینالمللی است.
یکی از فرصتهای کلیدی در رشد اقتصادی این حوزه، توجه ویژه به ارزش افزوده حاصل از فرآوری دقیق است. تبدیل مواد اولیه به محصولات نهایی باکیفیت، سودآوری بالایی برای چرخه تولید ایجاد میکند. بازارهای جهانی همواره از محصولات دارای گواهینامههای بینالمللی و بستهبندیهای استاندارد استقبال میکنند. واحدهای پیشرو با درک این نیاز، تجهیز خطوط تولید به تکنولوژی روز را در دستور کار خود قرار دادهاند و کیفیت را معیار اصلی تمام فعالیتهای صنعتی خود میدانند.
برندسازی هوشمندانه و بازاریابی علمی، مکملهای اصلی توسعه این صنعت به شمار میروند. معرفی شایسته محصولات ایرانی در عرصه جهانی، مستلزم حضور فعال در رویدادهای تخصصی و ایجاد ارتباط مستقیم با تجار بینالمللی است. نام و نشانهای تجاری که بر پایه ارزشهای کیفی و اصالت شکل گرفتهاند، توانایی ماندگاری در بازارهای سخت و پررقابت را دارند. این رویه، اعتماد مصرفکنندگان داخلی و خارجی را تقویت کرده و اعتبار تولید ملی را در ابعاد گستردهتر تثبیت میکند.
بهبود زیرساختهای بستهبندی و صنایع وابسته نیز تأثیر مستقیمی بر حفظ ارزش اقتصادی این حوزه دارد. بستهبندی جذاب، هوشمند و استاندارد، علاوه بر حفظ سلامت و ماندگاری محصول، ابزار قدرتمندی برای جلب نظر مشتریان است. همافزایی میان صنایع بستهبندی، طعمدهندهها و ماشینسازی با واحدهای تولیدی شیرینی و شکلات، یک زنجیره ارزش یکپارچه و مقاوم ایجاد میکند. این همکاری منطقی، هزینههای جانبی تولید را بهینهتر ساخته و قدرت رقابتی بنگاهها را به میزان چشمگیری افزایش میدهد.
نقش تحقیقات بازار و نوآوری در پاسخ به ذائقه متغیر مصرفکنندگان، غیرقابلانکار است. امروزه تمایل جامعه به سمت محصولات سلامتمحور، کمشکر، ارگانیک و رژیمی افزایش یافته است. واحدهای تولیدی با تقویت بخش تحقیق و توسعه، توانستهاند خطوط جدیدی از محصولات متناسب با نیازهای تازه بازار طراحی و روانه بازار کنند. این انعطافپذیری در تولید، نشانه هوشمندی صنعتی است و بازارهای تازهای را به روی فعالان و سرمایهگذاران این حوزه میگشاید.
تأمین پایدار مواد اولیه و مدیریت دقیق زنجیره تامین، رکن دیگری در حفظ ثبات و جهش اقتصادی این صنعت محسوب میشود. برنامهریزی جامع برای تأمین به موقع مواد اولیه، ریسکهای ناشی از نوسانات را کاهش داده و امنیت خطوط تولید را تضمین میکند. نوسازی تجهیزات و آموزش مستمر نیروهای متخصص، توان فنی کارخانهها را بالا برده و زمینه را برای کارآفرینی تخصصی و جذب نیروهای جوان هموار میسازد.
علاوه بر این، توسعه شبکه توزیع مویرگی و بهرهگیری از ابزارهای فروش دیجیتال، دسترسی مصرفکنندگان به محصولات باکیفیت را آسانتر میکند. بازآفرینی روشهای فروش و همگامی با فناوریهای روز، جریان گردش مالی در این صنعت را نیز شتاب میبخشد.
برگزاری این نمایشگاه فرصتی ارزشمند برای تبادل تجربیات، انتقال فناوری و شکلگیری همکارهای تجاری جدید است. گردهمایی فعالان، کارشناسان و سرمایهگذاران، مسیر بالندگی این صنعت را شفافتر میسازد. با اتکا به نوآوری، دانش بومی و مسئولیتپذیری صنعتی، میتوان ظرفیتهای پنهان این بخش را بهطور کامل آزاد کرد و گامهای بلندی در جهت رشد اقتصادی و افتخارآفرینی برای صنعت کشور برداشت.
مهدی کریمی تفرشی
رییس کارگروه کسب و کارهای جاده ابریشم سازمان ملل- یونسکو، ریاست هیئت مدیره تعاونی تولیدکنندگان محصولات غذایی کشور، رییس هیئت مدیره انجمن دارندگان نشان استاندارد ایران، رییس هیئت مدیره و مدیرعامل مجتمع صنایع غذایی گلها و گروه صنعتی آل ام کا تی (MKT GROUP)، نایب رییس هیئت مدیره انجمن علوم و فناوری غلات ایران، عضو هیئت مدیره کانون انجمنهای صنایع غذایی کشور، کارآفرین برتر جهان اسلام، پژوهشگر دیپلماسی اقتصادی