به گزارش پایگاه خبری صنایع غذایی فودنا، ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه در سفری رسمی وارد چین شد؛ سفری که از منظر سیاسی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی اهمیت بالایی دارد و همزمان با سیامین سالگرد شراکت راهبردی دو کشور و بیستوپنجمین سالگرد پیمان حسن همجواری چین و روسیه برگزار میشود.
این سفر که بیستوپنجمین حضور پوتین در پکن به شمار میرود، در شرایطی انجام شده که جهان در حال تجربه جابهجایی تدریجی موازنههای قدرت است و همکاری قدرتهای شرقی، بهویژه روسیه و چین، بیش از گذشته در کانون توجه قرار گرفته است.
تعمیق همکاریهای راهبردی میان مسکو و پکن
روابط چین و روسیه طی سالهای گذشته از سطح مناسبات متعارف دوجانبه عبور کرده و به چارچوبی گستردهتر از همکاریهای راهبردی رسیده است. دو کشور در حوزههای مختلف از جمله انرژی، تجارت، حملونقل، سرمایهگذاری، همکاریهای مالی و هماهنگیهای سیاسی، مسیر نزدیکی بیشتری را دنبال کردهاند.
ولادیمیر پوتین پیش از این سفر، در پیامی تأکید کرده بود که روابط دو کشور بر پایه اعتماد متقابل، احترام به حاکمیت ملی و همکاری برد-برد استوار است. او همچنین اعلام کرد که حجم تجارت دوجانبه روسیه و چین از مرز ۲۰۰ میلیارد دلار عبور کرده و بخش مهمی از مبادلات مالی دو کشور با ارزهای ملی یعنی روبل و یوآن انجام میشود.
این روند، از نگاه بسیاری از تحلیلگران، تنها یک همکاری اقتصادی نیست؛ بلکه بخشی از تلاش دو کشور برای کاهش وابستگی به سازوکارهای مالی غربمحور و توسعه مدلهای جدید در تجارت بینالملل به شمار میرود.
امضای دهها سند همکاری در حوزههای کلیدی
بر اساس اعلام یوری اوشاکوف دستیار رئیسجمهور روسیه، قرار است در جریان این سفر حدود ۴۰ سند همکاری در حوزههای مختلف به امضا برسد. این اسناد طیف متنوعی از موضوعات شامل صنعت، انرژی، حملونقل، زیرساخت، مناسبات مالی و همکاریهای اقتصادی را در بر میگیرد.
همچنین ترکیب هیئت همراه پوتین، که شامل معاونان نخستوزیر، وزرا، مقامهای بانک مرکزی و مدیران شرکتهای بزرگ دولتی روسیه است، نشان میدهد که مسکو نگاه ویژهای به توسعه همکاریهای اقتصادی و انرژی با چین دارد.
حضور این سطح از مقامهای روسی، حاکی از آن است که این سفر تنها جنبه نمادین یا سیاسی ندارد، بلکه با هدف گسترش همکاریهای عملیاتی و تعریف پروژههای جدید مشترک برنامهریزی شده است.
ابعاد ژئوپلیتیکی سفر پوتین
سفر پوتین به پکن در مقطعی انجام میشود که رقابت میان آمریکا با چین و روسیه در حوزههای مختلف شدت گرفته است. در چنین فضایی، نزدیکی بیشتر مسکو و پکن میتواند پیامهای مهمی برای معادلات جهانی به همراه داشته باشد.
در سالهای اخیر، روسیه و چین در بسیاری از پروندههای بینالمللی، از مسائل امنیتی گرفته تا موضوعات منطقهای و اقتصادی، مواضع نزدیکتری اتخاذ کردهاند. این نزدیکی در مجامع و سازمانهای بینالمللی نیز نمود پیدا کرده و موجب شده دو کشور در بسیاری از عرصهها بهعنوان دو شریک اثرگذار در برابر فشارهای غرب شناخته شوند.
تحلیلگران معتقدند تداوم این روند میتواند به ایجاد توازن تازهای در نظام بینالملل منجر شود؛ توازنی که در آن نقش بازیگران غیرغربی بیش از گذشته تقویت خواهد شد.
بریکس و شانگهای؛ بسترهای تقویت همگرایی
یکی از مهمترین بسترهای گسترش همکاری میان روسیه و چین، حضور فعال آنها در قالبهایی مانند بریکس و سازمان همکاری شانگهای است. این دو سازوکار در سالهای اخیر به محلی برای هماهنگی بیشتر کشورهای نوظهور در حوزههای اقتصادی، تجاری، مالی و سیاسی تبدیل شدهاند.
روسیه و چین با استفاده از این ظرفیتها تلاش کردهاند شبکهای از همکاریهای چندجانبه را شکل دهند که بتواند در برابر تکانههای سیاسی و اقتصادی جهانی، قدرت مانور بیشتری برای اعضا ایجاد کند.
در همین چارچوب، نزدیکی پکن و مسکو را باید در قالب یک راهبرد بلندمدتتر بررسی کرد؛ راهبردی که صرفاً به روابط دوجانبه محدود نیست و اهداف گستردهتری را در معماری جدید قدرت جهانی دنبال میکند.
نقش قدرتهای نوظهور در نظم جهانی جدید
در کنار چین و روسیه، دیگر قدرتهای نوظهور از جمله ایران و سایر اعضای بریکس و سازمان همکاری شانگهای نیز در سالهای اخیر کوشیدهاند جایگاه فعالتری در نظم اقتصادی و سیاسی جدید جهان به دست آورند.
گسترش مسیرهای تجاری و ترانزیتی، تقویت مبادلات با ارزهای ملی، توسعه همکاریهای مالی و حرکت به سمت ساختارهای مستقلتر از نظام غربمحور، از جمله روندهایی است که از نگاه کارشناسان، میتواند در بلندمدت به شکلگیری نظم جدیدی در روابط بینالملل منجر شود.
در این چارچوب، سفر پوتین به چین را میتوان بخشی از پازل بزرگتری دانست که در آن قدرتهای نوظهور در حال بازتعریف نقش خود در جهان هستند.
سفر رسمی رئیسجمهور روسیه به پکن، تنها یک دیدار دیپلماتیک معمولی نیست، بلکه نشانهای از تعمیق شراکت راهبردی دو قدرت مهم شرقی در شرایطی است که جهان با تغییرات گسترده در آرایش قدرت روبهرو شده است.
افزایش حجم تجارت دوجانبه، امضای دهها سند همکاری، توسعه مبادلات مالی با ارزهای ملی و هماهنگی در قالب سازوکارهای چندجانبه، همگی نشان میدهد که روابط چین و روسیه در حال ورود به مرحلهای تازه است؛ مرحلهای که میتواند در روند شکلگیری نظم چندقطبی جهانی، نقشی تعیینکننده ایفا کند.