دفتر ارزش گمرک جمهوری اسلامی ایران طی دستورالعملی به شماره ۰۳۹۷۹۶۱/۴۰۴۱ و به تاریخ ۱۸ بهمن ۱۴۰۴، خطاب به ناظرین، مدیران کل و مدیران محترم گمرکات اجرایی کشور، بر لزوم ساماندهی مکاتبات اداری و جلوگیری از ارسال مکاتبات موازی و تکراری در خصوص یک کوتاژ واحد تأکید کرد.
این دستورالعمل که در راستای اجرای مفاد بخشنامههای پیشین و با استناد به ماده ۵ قانون امور گمرکی صادر شده، ناظر بر نحوه صحیح مکاتبات گمرکات اجرایی با واحدهای ستادی بهویژه دفتر ارزش است.
دلایل صدور دستورالعمل جدید
بر اساس متن این دستورالعمل، در بررسیهای انجامشده مشخص شده است که برخی گمرکات اجرایی، از جمله واحدهایی مانند سرویس ارزیابی، درِ خروج، بازبینی و سایر دوایر، برای یک اظهارنامه واحد، بیش از یک مکاتبه مشابه و همزمان بدون اشاره به سوابق قبلی و بهصورت موازی به دفتر ارزش ارسال میکنند.
دفتر ارزش گمرک اعلام کرده است که این رویه به دلیل ضعفهای موجود در سامانه اتوماسیون اداری و همچنین حجم بالای مکاتبات دریافتی، بعضاً قابل رصد دقیق نبوده و در صورت تداوم، میتواند منجر به صدور آراء متناقض در خصوص یک اظهارنامه واحد شود؛ موضوعی که هم به زیان یا نفع ناعادلانه صاحب کالا و هم به تبعات حقوقی منفی برای سازمان گمرک منجر خواهد شد.
الزامات جدید برای مکاتبات گمرکات اجرایی
بر اساس این دستورالعمل، از تاریخ ابلاغ، تمامی گمرکات اجرایی مکلفاند در مکاتبات خود با دفتر ارزش، موارد زیر را بهطور دقیق رعایت کنند:
✅ ثبت صحیح اطلاعات در سامانه اتوماسیون اداری
- موضوع نامه: تعیین دقیق رویه کالا (صادرات یا واردات)
- کلیدواژهها: انتخاب نوع اختلاف (بیشبود ارزش یا نازلبود ارزش)
- توضیحات: درج کامل اطلاعات شامل شماره اظهارنامه، نام صاحب کالا، نام کالا و سایر مشخصات مرتبط با فاصلهگذاری صحیح
- سوابق مکاتبات: اتصال کلیه نامههای مرتبط قبلی در بخش «نامههای مرتبط»
- بارگذاری مستندات: بارگذاری کامل اسناد و مدارک مرتبط در بخش فایل نامه
تکمیل متن مکاتبات و کنترل نهایی
در ادامه این دستورالعمل تصریح شده است که متن مکاتبات باید بر اساس بخشنامههای صادره قبلی از جمله بخشنامههای دارای شمارههای ۲۸۹۶۶۳/۲۴۱، ۱۶۹۹۰۱۱/۴۰۴۱ و ۰۵۵۴۴۵۱ تنظیم و تکمیل شود.
همچنین بهمنظور جلوگیری از مکاتبات تکراری درباره یک موضوع یا کوتاژ واحد، کنترل نهایی و امضای مکاتبات صرفاً باید توسط بالاترین مقام گمرک اجرایی مربوطه انجام شود.
مسئولیت حسن اجرای دستورالعمل
بر اساس اعلام دفتر ارزش گمرک، مسئولیت حسن اجرای این دستورالعمل بهطور مستقیم بر عهده بالاترین مقام هر گمرک اجرایی خواهد بود و این بخشنامه تا اطلاع ثانوی دارای اعتبار است.